Συνέδριο ΚΕΔΕ: Η μπάλα στην εξέδρα από τον υπ. Εσωτερικών, για να ‘χουμε να λέμε…

Δεν πα να τα λένε οι δήμαρχοι, δεν πα να παραπονούνται ότι η κεντρική διοίκηση του κράτους τους «κλέβει» αρμοδιότητες και έσοδα, ότι τους παρακρατά χρήματα, ότι τους απαγορεύει να κάνουν προσλήψεις, κ.λ.π., οι ανώτατοι «άρχοντες» μας ερί άλλων τυρβάζουν ή όπως λέει ο λαός, πετάνε την μπάλα στην εξέδρα.

Ο λόγος για το ετήσιο τακτικό συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), το οποίο διεξήχθη στη Ρόδο, όπου, ο υπουργός Εσωτερικών Θεόδωρο Λιβάνιο, άλλαξε την… ατζέντα. Αντί να απολογηθεί για την κατάντια της τοπικής αυτοδιοίκησης (δήμοι), για τα πραγματικά τους προβλήματα (το 40% των δήμων – να θυμίσουμε – βρίσκεται στα κάγκελα. Είναι έτοιμοι να παραδώσουν κλειδιά…), αναλώθηκε στον νέο κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης και στις αλλαγές που προκρίνονται στη διαδικασία των δημοτικών εκλογών.

Παραθέτουμε την τοποθέτηση του υπουργού εσωτερικών Θεόδωρου Λιβάνιου, όπως την «ψαρέψαμε» από την εφημερίδα «Δημοκρατρική»

Θεόδωρος Λιβάνιος

Πρόταση για εκλογή περιφερειαρχών και δημάρχων σε έναν γύρο  από τον Υπουργό  Εσωτερικών

Στην ομιλία του ο υπουργός Εσωτερικών Θεόδωρος Λιβάνιος αναφέρθηκε στον Νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης και στις αλλαγές που προκρίνονται στη διαδικασία των δημοτικών εκλογών. Συγκεκριμένα πρότεινε την διενέργεια των αυτοδιοικητικών εκλογών με ηλεκτρονική ψηφοφορία σε ένα γύρο. Αναφέρθηκε στη σύνταξη του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης που όπως είπε θα ολοκληρωθεί την 31η Μαρτίου 2025.
«Το κεντρικό σύνθημα του συνεδρίου, η επανεκκίνηση, είναι πολύ πετυχημένο γιατί αυτό ακριβώς ξεκινάμε, μία μεγάλη αλλαγή της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας τοπικής αυτοδιοίκησης. Οι δύο βαθμοί της Τοπικής Αυτοδιοίκησης έχουν κοινό στόχο και σχέση αλληλοσυμπλήρωσης και όχι ιεραρχική.
Πρέπει η Τοπική Αυτοδιοίκηση να σταθεί στα πόδια της να λύσει τα προβλήματα που την ταλαιπωρούν και να προχωρήσει στην επόμενη φάση. Πρέπει να φτιάξουμε ένα οδικό χάρτη για το πώς θα εφαρμοστούν οι αλλαγές που θα συμφωνηθούν. Κυρίως πρέπει να φτιάξουμε σχέσεις εμπιστοσύνης μεταξύ του Κεντρικού Κράτους, των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, των Δήμων και των Περιφερειών και βεβαίως των πολιτών. Ο ενιαίος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης μας δίνει μία μεγάλη δυνατότητα. Συνολικά είναι υπό αναθεώρηση όλο το θεσμικό πλαίσιο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Θα μας δώσει την ευχέρεια να λύσουμε θέματα αρμοδιοτήτων μεταξύ του πρώτου και δευτέρου βαθμού. Είναι ευτυχής συγκυρία που έχουμε τέσσερα χρόνια μέχρι τις επόμενες αυτοδιοκητικές εκλογές και ικανό χρόνο μέχρι τη λήξη της θητείας της παρούσας βουλής», είπε ο κ. Λιβάνιος.
Ο υπουργός Εσωτερικών ανέλυσε στη συνέχεια τις 10 μεγάλες κατηγορίες του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης που είναι οι εξής:

1. Χωροταξικό και εσωτερική δομή αυτοδιοίκησης (Ο υπουργός Εσωτερικών ξεκαθάρισε ότι καμία αλλαγή δεν προβλέπεται όσον αφορά στα όρια δήμων και περιφερειών. Θα παραμείνουν 13 οι περιφέρειες και 332 οι δήμοι).
2. Εκλογή δημοτικών και περιφερειακών αρχών
3. Σύστημα διακυβέρνησης
4. Καταστατική θέση αιρετών
5. Εποπτεία πράξεων ΟΤΑ και νομικών προσώπων
6. Πειθαρχικό αιρετών
7. Νομικά πρόσωπα ΟΤΑ
8. Λειτουργία Ορεινών και Νησιωτικών Δήμων
9. Οικονομική Διαχείριση ΟΤΑ
10. Αρμοδιότητες

Αλλαγές στην εκλογική διαδικασία για τις αυτοδιοικητικές αρχές

Αναφερόμενος στον νέο τρόπο διεξαγωγής των εκλογών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο κ. Λιβάνιος είπε ότι ο δεύτερος γύρος συνεπάγεται μία μεγάλη ταλαιπωρία και ότι σημειώνεται πολύ μεγάλη αποχή ενώ οι δήμαρχοι και περιφερειάρχες οφείλουν να έχουν ισχυρή νομιμοποίηση συγκεντρώνοντας τα 3/5 των εδρών.
Υπάρχει ανάγκη να εξαντληθεί κάθε μέσο για την διευκόλυνση συμμετοχής των εκλογέων και τη διατήρηση της αξιοπιστίας της εκλογικής διαδικασίας σε υψηλό επίπεδο, τόνισε ο υπουργός Εσωτερικών προτείνοντας την εκλογή σε ένα γύρο των δημοτικών και περιφερειακών αρχών.
Όπως εξήγησε ο εκλογέας θα έχει τη δυνατότητα να κάνει δεύτερη επιλογή για δημοτικό ή περιφερειακό συνδυασμό. Θα καταμετρώνται οι ψήφοι της πρώτης επιλογής του υποψήφιου και εφόσον δεν συγκεντρώνει κανένας συνδυασμός

50%+1 ψήφους τότε θα προκριθούν στο δεύτερο γύρο οι δύο πρώτοι σε ψήφους συνδυασμοί. Θα κερδίζει όποιος έχει τις περισσότερες πρώτες και δεύτερες ψήφους στις οποίες συμπεριλαμβάνονται οι δεύτερες ψήφοι των ψηφοδελτίων των συνδυασμών που αποκλείστηκαν από τη δεύτερη φάση (θα τελειώσουν και τα παζάρια μεταξύ του πρώτου και δεύτερο γύρου που δεν ταιριάζουν στην ΤΑ).
Όλα τα παραπάνω είναι προτάσεις που τίθενται στο δημόσιο διάλογο, τόνισε ο κ. Λιβάνιος.

Προαιρετική ηλεκτρονική ψηφοφορία στις εκλογές Δήμων  και Περιφερειών

Δίνοντας ένα ακόμη εργαλείο για τη διευκόλυνση των εκλογέων στην άσκηση του εκλογικού τους δικαιώματος, μετά την επιτυχημένη εισαγωγή της επιστολικής ψήφου στις ευρωεκλογές του 2024, το Υπουργείο Εσωτερικών προανήγγειλε την εισαγωγή της δυνατότητας ηλεκτρονικής ψηφοφορίας για τις αυτοδιοικητικές εκλογές για όποιον εκλογέα το επιθυμεί, διατηρώντας παράλληλα την κλασική ψηφοφορία με φυσική παρουσία.

Κήρυξη πρόωρων εκλογών, εντός των 3 πρώτων ετών της πενταετούς θητείας, για το υπόλοιπο της θητείας

Η δυνατότητα αυτή θα μπορεί να αξιοποιηθεί εφόσον συμφωνούν τα 4/5 του συνολικού αριθμού των μελών του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου και ο δήμαρχος ή περιφερειάρχης αντίστοιχα. Με την αλλαγή αυτή μπαίνει τέλος σε φαινόμενα διοικητικής παράλυσης που δημιουργούνται σε περιπτώσεις ανεξαρτητοποίησης δημοτικών συμβούλων.
Ορισμός επιπλέον υποψηφίων συμβούλων χωρίς σταυρό προτίμησης
Κάθε συνδυασμός θα μπορεί να ορίσει επιπλέον υποψηφίους έως:
έναν υποψήφιο σε συμβούλια με έως 19 μέλη
δύο υποψηφίους σε συμβούλια με 25 έως 39 μέλη
τρεις υποψηφίους σε συμβούλια με 43 μέλη
Οι υποψήφιοι αυτοί εκλέγονται μόνο αν ο συνδυασμός τους ανακηρυχθεί νικητής των εκλογών. Στόχος της αλλαγής είναι η προσέλκυση ικανών επιστημόνων και υποψηφίων εγνωσμένου κύρους, οι οποίοι μπορούν να συνεισφέρουν στις τοπικές κοινωνίες.
Δημιουργία ποσόστωσης για τη συμμετοχή υποψηφίων ηλικίας έως 30 ετών στους αυτοδιοικητικούς συνδυασμούς
Στόχος η ενίσχυση της συμμετοχής των νέων στη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων.
Κατάργηση της δυνατότητας απόσπασης αιρετών δημοσίων υπαλλήλων λόγω εκλογής
Η εκλογή αποτελεί στάση προσφοράς στα κοινά και δεν πρέπει να εργαλειοποιείται ως όχημα αποσπάσεων, αποδυναμώνοντας υπέρμετρα τη στελέχωση δημόσιων υπηρεσιών.
Μείωση του αριθμού των υποψηφίων συμβούλων σε έως 50% επιπλέον των θέσεων, αντί 150% που ισχύει σήμερα
Με τη μείωση του συγκεκριμένου ποσοστού, ένας συνδυασμός δημοτικών εκλογών σε ένα συμβούλιο 31 μελών, αντί για έως 78 υποψηφίους, που μπορούσε να είχε το 2023, θα έχει 47.

Εκλογή των δημοτικών συμβούλων ενιαία  στο σύνολο του δήμου και όχι ανά δημοτική ενότητα

15 χρόνια μετά την εφαρμογή του Καλλικράτη και τις συνενώσεις των καποδιστριακών δήμων, δεν υφίσταται πλέον λόγος να διατηρείται η διακριτή εκλογική περιφέρεια.

Ενιαίο παράβολο  συνδυασμού

Το ύψος του παραβόλου θα είναι ανάλογο με τον πληθυσμό του δήμου ή της περιφέρειας.
Διεξαγωγή των εκλογών την τελευταία Κυριακή του Νοεμβρίου
Η αλλαγή αυτή θα μειώσει το χρονικό διάστημα από τη διεξαγωγή των εκλογών μέχρι την ανάληψη καθηκόντων από τις νέες αρχές, μειώνοντας, αντίστοιχα, το ενδεχόμενο κενό εξουσίας.

Αλλαγές στο σύστημα διακυβέρνησης, την καταστατική θέση αιρετών, την εποπτεία, τις αρμοδιότητες και την οικονομική διαχείριση των ΟΤΑ

1. Υποχρεωτική δημόσια διαβούλευση για όλες τις κανονιστικές πράξεις πριν εισαχθούν στο δημοτικό / περιφερειακό συμβούλιο.
2. Αποκλειστικά ηλεκτρονικά τοπικά δημοψηφίσματα για θέματα αρμοδιότητας των δήμων.
3. Σύσταση θέσης υπηρεσιακού γραμματέα σε δήμους άνω των 200.000 κατοίκων.
4. Αύξηση της αντιμισθίας δημάρχων και αντιδημάρχων, αναστολή επαγγελματικής δραστηριότητας δημάρχου σε δήμους άνω των 20.000 κατοίκων και υποχρεωτική άδεια για το σύνολο της θητείας.
5. Κατάργηση χωρικής αρμοδιότητας των Ελεγκτών Νομιμότητας. Κάθε πράξη που θα εισέρχεται για έλεγχο νομιμότητας θα κατανέμεται τυχαία σε Ελεγκτή Νομιμότητας άλλης χωρικής αρμοδιότητας. Συντονισμός των επτά Ελεγκτών Νομιμότητας από τον Γενικό Επόπτη Νομιμότητας ΟΤΑ.
6. Επιτάχυνση της έκδοσης αποφάσεων για έλεγχο νομιμότητας εντός 10 ημερών.
7. Διατήρηση του Δημοτικού Τέλους για την κάλυψη ανταποδοτικών υπηρεσιών και καθιέρωση Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης, με την ενσωμάτωση σε αυτό του Δημοτικού Φόρου και του Τέλους Ακίνητης Περιουσίας. Το ΤΤΑ θα καθορίζεται ελεύθερα από τους δήμους και θα αξιοποιείται για την κάλυψη πάσης φύσης δαπανών και επενδυτικών δραστηριοτήτων.
8. Επαναφορά του προληπτικού ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου για εντάλματα άνω των 15.000 ευρώ.
9. Σύσταση Κέντρου Διαχείρισης Δημοτικών Εσόδων υπό την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας, στο οποίο θα αναρτώνται κάθε είδους βεβαιωμένες οφειλές προς δήμους. Το Κέντρο αυτό θα είναι η διεπαφή της Αυτοδιοίκησης με ΑΑΔΕ, ΕΦΚΑ και όλα τα απαραίτητα Μητρώα του Ελληνικού Δημοσίου, ενώ θα παρέχει τη δυνατότητα ηλεκτρονικών πληρωμών των οφειλών, οι οποίες θα αποδίδονται άμεσα στους Δήμους, χωρίς να καταργηθεί η δυνατότητα πληρωμών απευθείας στους Δήμους.
10. Ανακατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ Δήμων, Περιφερειών, Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και Κεντρικού Κράτους με 3 κριτήρια:
• Τοπικός, περιφερειακός ή εθνικός χαρακτήρας της αρμοδιότητας
• Ποιος μπορεί να την ασκήσει αποτελεσματικότερα προς όφελος των πολιτών
• Τεκμήριο αρμοδιότητας κατά δέσμη πολιτικής.
Σημειώνεται ότι ο διάλογος για την επικαιροποίηση του θεσμικού πλαισίου της αυτοδιοίκησης, με τη σύνταξη του νέου ενιαίου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που αποτελεί δέσμευση της κυβέρνησης ,έχει ήδη ξεκινήσει. Η αρμόδια Επιτροπή που θα επεξεργαστεί το σύνολο των προτάσεων όλων των φορέων, η οποία συστάθηκε από τον Υπουργό Εσωτερικών, συνεδρίασε για πρώτη φορά τη Δευτέρα 4 Νοεμβρίου, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της αυτοδιοίκησης, των δικαστικών αρχών, πανεπιστημιακών και στελεχών τόσο των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης όσο και του Υπουργείου Εσωτερικών. Μάλιστα, για την υποβοήθηση του έργου της, και με στόχο την ταχύτερη δυνατή ολοκλήρωση της σύνταξης του νέου κώδικα, συστάθηκε και λειτουργεί στο Υπουργείο Εσωτερικών η Μονάδα Σύνταξης και Εφαρμογής του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης.