Η απαξίωση του εμβληματικότερου μέτρου της νησιωτικής πολιτικής: του μεταφορικού ισοδύναμου

• Την ώρα που η Κυβέρνηση «υπερηφανεύεται» στα εθνικά και διεθνή φόρα και σε καλοπληρωμένες εκθέσεις ότι έχει νησιωτική πολιτική και μάλιστα παρουσιάζει το Μεταφορικό Ισοδύναμο ως καλή πρακτική, την ίδια ώρα το καταργεί δια της πλαγίας οδού

Άρθρο του Γιάννη Σπιλάνη*

Αποτελεί άλλωστε μια πάγια τακτική της σημερινής κυβέρνησης: όταν μιλούν για ενίσχυση του ΕΣΥ τα μέτρα που λαμβάνονται το αποδυναμώνουν -όπως πολύ καλά γνωρίζουμε όλοι οι νησιώτες- και όταν νομοθετούν για την ενίσχυση της εργασίας θεσπίζουν το «εθελοντικό» 13ώρο.

Το ίδιο και με το Μεταφορικό Ισοδύναμο. Μετά τη πληρωμή των ιδιωτών για το πρώτο εξάμηνο του 2025 με τις ανάλογες τυμπανοκρουσίες, ήρθε και η ώρα των επιχειρήσεων. Όχι για να πληρωθούν το 2022 (!!!), αλλά για να καταθέσουν τα τιμολόγια για το 2023. Σε ότι αφορά τα καύσιμα, μέτρο που δεν επεκτάθηκε σε όλα τα νησιά, οι πληρωμές που αναμένονται αφορούν στο 2024.

Ταυτόχρονα, μετά από 3 χρόνια που μελετούσαν πως θα αποτρέψουν τις «απάτες» που είχαν οι ρυθμίσεις του συστήματος, καθιέρωσαν διαδικασίες τέτοιες ώστε να αποτρέψουν και τον τελευταίο πεισματάρη νησιώτη μικροεπιχειρηματία από το να καταθέσει τα δικαιολογητικά. Πως; Με μια σειρά από αντικίνητρα:

– Η μη καταβολή του 2022 ως κίνητρο-ελπίδα ότι κάποια στιγμή θα πληρωθούν και οι επόμενες χρονιές
– Το άνοιγμα της πλατφόρμας για μόλις για 3 εβδομάδες
– Το άνοιγμα της πλατφόρμας τον Ιούλιο που όλοι οι νησιώτες μικροεπιχειρηματίες είναι «τρελαμένοι» δουλεύοντας μέχρι και 18 ώρες την ημέρα και δεν προλαβαίνουν να διεκπεραιώσουν ούτε τα τρέχοντα τιμολόγια κινδυνεύοντας για πρόστιμα πολλαπλάσια από αυτά που πιθανά θα εισπράξουν
– Καλούνται να αναρτήσουν όλα τα τιμολόγια και τα αποδεικτικά εξόφλησης μέσα στο επόμενο δίμηνο (και ενώ δεν έχει τελειώσει η τουριστική περίοδος), όταν όλα είναι πλέον ηλεκτρονικά από το 2022 και η Κυβέρνηση δηλώνει περήφανη για τη ψηφιοποίηση του κράτους και τη μείωση της ταλαιπωρίας των πολιτών και των επιχειρηματιών.

Είναι γνωστό ότι η ΝΔ πολέμησε το Μεταφορικό Ισοδύναμο από την αρχή της εφαρμογής του μιλώντας για «επιδόματα» σε πολίτες και επιχειρήσεις και υποσχέθηκε να το καταργήσει, επαναφέροντας τους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ. Βλέποντας την αποδοχή που είχε από τους νησιώτες δεν το τόλμησε και άρχισε να συζητά για αναμόρφωση του, για καθιέρωση της «κάρτας του νησιώτη» όπου θα συγκεντρωνόταν όλα τα προνόμια που θα έδινε οι Κυβέρνηση στους νησιώτες. Ούτε καν τους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ δεν επανέφερε σε ρόδο και Κυκλάδες, πόσο μάλλον να τους επεκτείνει και στα υπόλοιπα ελληνικά νησιά.

Οι νησιώτες με τις προτάσεις που έχουμε καταθέσει στη διαβούλευση για την Ευρωπαϊκή Νησιωτική Στρατηγική απαιτούμε όχι απλά να μην καταργηθεί το μεταφορικό ισοδύναμο, αλλά να επεκταθεί σε νησιωτικό ισοδύναμο, ώστε τα νησιά να γίνουν ελκυστικότεροι τόποι για επιχειρηματικότητα και κατοικία 365 μέρες το χρόνο. Αυτό που προέχει είναι η ευημερία των μονίμων κατοίκων των νησιών και η διαμόρφωση πολιτικών ώστε το δικαίωμα του κάθε πολίτη να μείνει στον τόπο του (όπως είναι η ευρωπαϊκή στρατηγική) να γίνει πραγματικότητα.

(*) Ο Γιάννης Σπιλάνης είναι Επιστημονικός Υπεύθυνος στις «Φωνές για το Αρχιπέλαγος», Ομότιμος Καθηγητής Τμήματος Περιβάλλοντος Πανεπιστημίου Αιγαίου και Διευθυντής του Εργαστηρίου Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης.