Στο μικροσκόπιο της ΕΔΕΛ οι κοινοτικές επιδοτήσεις σε Κάλυμνο, Κάρπαθο, Κω και Ρόδο

• Τακτικός έλεγχος για τη νομιμότητα και κανονικότητα των δαπανών στα καθεστώτα των Μικρών Νησιών του Αιγαίου είναι σε εξέλιξη έως το 2026, με την ΑΑΔΕ ως ελεγχόμενο φορέα.
• Ο έλεγχος αφορά τέσσερα καθεστώτα ενισχύσεων, συμπεριλαμβανομένων των παραδοσιακών ελαιώνων και της καλλιέργειας εσπεριδοειδών, με ιδιαίτερη έμφαση στη Δωδεκάνησο.
• Η Ομάδα Ελέγχου αποτελείται από τρία στελέχη της Γενικής Διεύθυνσης Ελέγχων και συντονίζεται από τον κ. Πέτρο Βαχαμίδη.
• Όλα τα μέλη της ομάδας υποχρεούνται να υποβάλουν δήλωση περιουσιακής κατάστασης, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τη νομιμότητα της διαδικασίας.

Τακτικός έλεγχος για τη νομιμότητα και την κανονικότητα των δαπανών στα καθεστώτα των Μικρών Νησιών του Αιγαίου βρίσκεται σε εξέλιξη έως τις 25 Σεπτεμβρίου 2026, με την ΑΑΔΕ στον ρόλο του ελεγχόμενου φορέα διακυβέρνησης. Στο κάδρο μπαίνουν οι ενισχύσεις για την καλλιέργεια εσπεριδοειδών στις Περιφερειακές Ενότητες Καλύμνου, Καρπάθου, Κω και Ρόδου, μαζί με τα καθεστώτα για τους παραδοσιακούς ελαιώνες, τη μαστίχα Χίου και τους αμπελώνες.

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται ο μηχανισμός δημοσιονομικού ελέγχου για τις αγροτικές ενισχύσεις που καταβάλλονται στα μικρά νησιά του Αιγαίου, με τη Δωδεκάνησο να αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Με απόφαση της Προέδρου της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου (ΕΔΕΛ) κ. Αθηναΐδος Τουρκολιά, η οποία υπογράφηκε στις 24 Ιουλίου 2026 και δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 4 Αυγούστου 2026, συστήνεται και συγκροτείται Ομάδα Ελέγχου με αντικείμενο την αξιολόγηση της νομιμότητας και της κανονικότητας των δαπανών στο πλαίσιο των ειδικών καθεστώτων στήριξης των Μικρών Νησιών του Αιγαίου Πελάγους. Ο έλεγχος εντάσσεται στο Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) και αφορά την προγραμματική περίοδο 2023 έως 2027.

Ποιες ενισχύσεις μπαίνουν στο κάδρο

Ο τακτικός έλεγχος, ο οποίος φέρει τον αριθμό 2025261021, καλύπτει 4 διακριτά καθεστώτα ενισχύσεων. Πρόκειται για την ενίσχυση για τη διατήρηση των παραδοσιακών ελαιώνων, την ενίσχυση για την καλλιέργεια μαστίχας Χίου, την ενίσχυση για τη διατήρηση της καλλιέργειας αμπέλων και την ενίσχυση για την καλλιέργεια εσπεριδοειδών στα νησιά Χίος και Σάμος καθώς και στις Περιφερειακές Ενότητες Καλύμνου, Καρπάθου, Κω και Ρόδου. Το τελευταίο αυτό σκέλος είναι εκείνο που φέρνει τη Δωδεκάνησο στο επίκεντρο της ελεγκτικής διαδικασίας, καθώς οι καλλιεργητές εσπεριδοειδών των 4 νησιωτικών ενοτήτων λαμβάνουν κοινοτική στήριξη στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος για τα μικρά νησιά του Αιγαίου, το οποίο θεσπίστηκε με τον ευρωπαϊκό κανονισμό 229/2013. Ελεγχόμενος φορέας διακυβέρνησης είναι η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) και συγκεκριμένα η Γενική Διεύθυνση Ελέγχων, Ενισχύσεων και Πληρωμών (ΓΔΕΛΕΠ), ενώ η απόφαση προβλέπει ότι ο έλεγχος εκτείνεται και σε λοιπές εμπλεκόμενες υπηρεσίες. Μάλιστα, εφόσον κριθεί απαραίτητο, η ελεγκτική δραστηριότητα θα επεκταθεί και στους Ενδιάμεσους Φορείς που εμπλέκονται στη διαχείριση των σχετικών καθεστώτων.

Ποιοι διενεργούν τον έλεγχο

Η Ομάδα Ελέγχου απαρτίζεται από 3 στελέχη της Διεύθυνσης Γ΄ Πιστοποίησης Δαπανών ΕΓΤΕ και ΕΓΤΑΑ της Γενικής Διεύθυνσης Ελέγχων Συγχρηματοδοτούμενων Προγραμμάτων (ΓΔΕΣΠ). Συντονιστής ορίζεται ο κ. Πέτρος Βαχαμίδης, υπάλληλος του κλάδου ΠΕ Γεωτεχνικών, ενώ μέλη της ομάδας είναι η κ. Γαρυφαλιά Μαύρου και ο κ. Κωνσταντίνος Παπαδημητρίου, αμφότεροι του κλάδου ΠΕ Μηχανικών. Σημειώνεται ότι, όπως ρητά προβλέπεται στην απόφαση, όλα τα μέλη της ομάδας υποχρεούνται να υποβάλουν δήλωση περιουσιακής κατάστασης σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στη νομοθεσία για το πόθεν έσχες, στοιχείο που υπογραμμίζει το θεσμικό βάρος της αποστολής.

Το χρονοδιάγραμμα και ο επιτόπιος έλεγχος

Ο έλεγχος διενεργείται στο διάστημα από τις 3 Αυγούστου 2026 έως και τις 25 Σεπτεμβρίου 2026 και έχει συνολική διάρκεια 8 ημερών. Το επιτόπιο σκέλος, διάρκειας 4 ημερών, θα πραγματοποιηθεί από τις 7 Σεπτεμβρίου 2026 έως και τις 10 Σεπτεμβρίου 2026 στην έδρα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων και των αγροτεμαχίων της Περιφερειακής Ενότητας Χίου, βάσει του δείγματος ελέγχου που έχει ήδη εξαχθεί. Οι ελεγκτές θα μεταβούν αεροπορικώς από την Αθήνα στη Χίο και θα μετακινούνται στα ελεγχόμενα αγροτεμάχια οδικώς, με μισθωμένο όχημα, καθώς όπως αναφέρεται η πρόσβαση στις έδρες των εκμεταλλεύσεων δεν είναι εφικτή με τα συνήθη συγκοινωνιακά μέσα.

Το δεύτερο σκέλος αφορά διοικητικό έλεγχο γραφείου, επίσης διάρκειας 4 ημερών, ο οποίος θα διεξαχθεί στην Αθήνα, τόσο στην έδρα της ΓΔΕΛΕΠ της ΑΑΔΕ όσο και στην έδρα της ΓΔΕΣΠ του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Οι ακριβείς ημερομηνίες του διοικητικού σκέλους θα καθοριστούν σε μεταγενέστερο χρόνο. Όσον αφορά το κόστος, από την απόφαση προκαλείται δαπάνη 1.440 ευρώ για την αμοιβή των ελεγκτών, πλέον εργοδοτικών εισφορών, η οποία βαρύνει το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, ενώ η εκτιμώμενη δαπάνη για την εκτός έδρας μετακίνηση ανέρχεται σε 3.100 ευρώ και καλύπτεται από το Πρόγραμμα Τεχνικής Βοήθειας της ΕΔΕΛ για το οικονομικό έτος 2026.

Ο συγκεκριμένος έλεγχος αποκτά πρόσθετη βαρύτητα λόγω του θεσμικού πλαισίου μέσα στο οποίο διενεργείται. Με τον νόμο 5264/2025 ο Οργανισμός Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων μεταφέρθηκε στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, με αποτέλεσμα η ΑΑΔΕ να αναλάβει τον ρόλο του φορέα που διαχειρίζεται και καταβάλλει τις κοινοτικές αγροτικές ενισχύσεις. Ο τρέχων έλεγχος αποτελεί συνεπώς μία από τις πρώτες ουσιαστικές δοκιμασίες του νέου σχήματος διακυβέρνησης, καθώς η ΕΔΕΛ καλείται να πιστοποιήσει ότι οι πληρωμές προς τους παραγωγούς των μικρών νησιών του Αιγαίου διενεργούνται με νομιμότητα και κανονικότητα, όπως απαιτούν οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί για τη χρηματοδότηση της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής.

Για τη Δωδεκάνησο, το διακύβευμα είναι απτό. Οι καλλιεργητές εσπεριδοειδών σε Κάλυμνο, Κάρπαθο, Κω και Ρόδο εντάσσονται σε ένα ειδικό καθεστώς στήριξης που αναγνωρίζει τα μόνιμα φυσικά και γεωγραφικά μειονεκτήματα της νησιωτικότητας. Η ομαλή και σύννομη ροή των ενισχύσεων αυτών προϋποθέτει ότι το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου λειτουργεί χωρίς αστοχίες, καθώς τυχόν ευρήματα σε επίπεδο φορέα πληρωμών μπορούν να οδηγήσουν σε δημοσιονομικές διορθώσεις με ευρύτερες συνέπειες. Το πόρισμα της Ομάδας Ελέγχου, το οποίο θα οριστικοποιηθεί μετά την ολοκλήρωση και του διοικητικού σκέλους στην Αθήνα, αναμένεται να αποτυπώσει την εικόνα της πρώτης αυτής περιόδου εφαρμογής των καθεστώτων υπό τη νέα αρχιτεκτονική.

Πηγή: www.dimokratiki.gr