Πλάτανος του Ιπποκράτη «Αργοπεθαίνει» το τοπόσημο της Κω

Οφείλουμε, ως χρέος και τιμή στον πατέρα της Ιατρικής αλλά και για την ιστορία του νησιού, επιτέλους να «ασχοληθούμε»

Αφορμή για το ρεπορτάζ του «Σ» (ένα ακόμα…), το παράπονο και η απογοήτευση γιατρών οι οποίοι ήρθαν στην Κω και θέλοντας να αποτίσουν τιμή στον Πατέρα της Ιατρικής Ιπποκράτη, επισκέφθηκαν τον Πλάτανο. Με την απορία ζωγραφισμένη στα πρόσωπά τους, αναρωτήθηκαν, πώς είναι δυνατόν να έχει αφεθεί σε αυτήν την κατάσταση!!! «Πεθαίνει. Γιατί δεν ενδιαφέρεστε; Ερχόμαστε από την άκρη του κόσμου για να τον δούμε, γιατί το θεωρούμε τιμή, υποχρέωση, αναφορά, κι εσείς…» μας είπαν και αποχώρησαν.

Αξίζει να θυμηθούμε πως, το δέντρο αποτελεί από το 1985 διατηρητέο μνημείο της φύσης (ΦΕΚ 589/Β/1985)… Πόση υποκρισία!!! Πόση κοροϊδία!!!

«Ο ιστορικός πλάτανος του Ιπποκράτη φίλε μου καταρρέει, εσύ τι κάνεις για αυτό;» αναρωτήθηκε ο «Γεωδίφης» (Νίκος Ιερομνήμων), σε άρθρο του στο https://geogeodifihs.blogspot.com, το οποίο φιλοξένησε ο «Σ» (φύλλο 1308, 7/5/2026). Απάντηση δεν έλαβε…

Σε μια τυχαία συνάντηση που είχαμε με τον Κωο γιατρό Νίκο Καστανό, εμπνευστή του Διεθνούς Ιπποκρατικού Κινήματος ο οποίος δραστηριοποιείται στη Βαρκελώνη, αναφερθήκαμε το θέμα.

Ιδιαίτερα σημαντικά τα όσα μας ανέφερε.

Κατ’ αρχάς, μας καθησύχασε. «Δεν είναι τραγική η κατάσταση του Πλατάνου, αλλά χρειάζεται αγάπη και φροντίδα» μας είπε.

Στη συνέχεια, ανέφερε συνομιλία που είχε με τον διευθυντή του τμήματος δασών της κυβέρνησης της Καταλονίας στη Βαρκελώνη, γνώστη της κατάστασης του Πλατάνου του Ιπποκράτη, ο οποίος του έφερε ως παράδειγμα το ιστορικό δέντρο της Γκερνίκα στη χώρα των Βάσκων. Η λύση που βρήκαν ήταν να διατηρήσουν τον νεκρό κορμό και να τον εκθέσουν με όμορφο τρόπο στους επισκέπτες.

Τι συνιστά:

• • Να επισκέπτονται περιοδικά ειδικοί και να διασφαλίζουν την υγεία του δέντρου και των απογόνων του.
• • Να φυλάσσονται με προσοχή οι παλιοί κορμοί και να εκτίθενται με αισθητικά όμορφο τρόπο για τους επισκέπτες.

Επί της ουσίας:

Οφείλουμε να «ασχοληθούμε» με το θέμα. Όπως προαναφέραμε, αφορά στην ιστορία του νησιού και στην μοναδικότητά του παγκοσμίως ως η γενέτειρα του Πατέρα της Ιατρικής Ιπποκράτη.

Για την… ιστορία, παραθέτουμε χαρακτηριστικά ρεπορτάζ, ανάμεσα στα τόσα που έχουν γραφτεί τα τελευταία πολλά χρόνια:

2012: Προσπάθεια συντήρησης του «Πλατάνου του Ιπποκράτη»

Αξιέπαινη είναι η πρωτοβουλία του προέδρου του εμπορικού τμήματος του ΕΒΕΔ Στέργου Γιαλλίζη να καλέσει στην Κω τον δασολόγο του Ινστιτούτου Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Παναγιώτη Τσόπελα, προκειμένου να διερευνηθεί κατά πόσο μπορεί ο «πλάτανος του Ιπποκράτη» να διασωθεί από τις ασθένειες που τον κατατρώγουν επί χρόνια λόγω «γήρατος» αλλά και αδιαφορίας και να συντηρηθεί όσο γίνεται περισσότερο.

Ο κ. Τσόπελας, συνοδευόμενος από τον κ. Γιαλλίζη, αλλά και τους κ.κ. Γ. Χαλκιδιό και Μ. Σαρηγιάννη, την περασμένη Πέμπτη 20/9/2012, εξέτασε τον πλάτανο του Ιπποκράτη με σκοπό να αναγνωρίσει την κατάσταση στην οποία βρίσκεται και να προτείνει λύσεις βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες.

Μιλώντας στο τοπικά ΜΜΕ για τα συμπεράσματά του, τόνισε ότι, βασικά προβλήματα του πλατάνου είναι, το σάπισμα ενός μεγάλου μέρους του κορμού του, τα νεκρά κλαδιά και η μείωση της κόμης του καθώς και η προσβολή του φλοιού του, για να καταλήξει λέγοντας πως, πρέπει να ληφθούν μέτρα ώστε να συντηρηθεί το δέντρο όσα περισσότερα χρόνια γίνεται.

«Λίγο πριν την άνοιξη θα πρέπει να γίνει ένα κλάδεμα από τη δασική υπηρεσία, επίσης ίσως να γίνουν και επεμβάσεις με εντομοκτόνα εγκεκριμένα από το νόμο, αλλά βασικός στόχος είναι το κλάδεμα» είπε μεταξύ άλλων.

Όσον αφορά το πόσο ακόμη μπορεί να αντέξει ο πλάτανος, δήλωσε ότι, τόσο μεγάλα σε ηλικία δέντρα κάποια στιγμή «πεθαίνουν» και ο δικός μας πλάτανος με φροντίδα, μπορεί να αντέξει 20-30 χρόνια ακόμη. Πάντως, διαβεβαίωσε ότι, θα φτιαχτούν κλώνοι του δέντρου ώστε να το διαδεχθούν όταν υπάρξει ανάγκη.

Συνάντηση εργασίας στο δημαρχείο

Διευρυμένη συνάντηση εργασίας με βασικό θέμα τις παρεμβάσεις προστασίας στον Πλάτανο του Ιπποκράτη πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 21/9/2012 το πρωί στο δημαρχείο, «παρουσία του δημάρχου Κω, Κώστα Καΐσερλη, του δασολόγου κ. Παναγιώτη Τσόπελα, του Αντιπροέδρου του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου, κ. Γιώργου Χαλκιδιού, του Προέδρου του Εμπορικού Τμήματος του Επιμελητηρίου, κ. Στέργου Γιαλλίζη, του δασονόμου Κω, κ. Θεμιστοκλή Σεκαρά, των στελεχών της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος του Δήμου μας και του αγαπητού συνδημότη μας, κ. Μιχάλη Σαρηγιάννη» όπως αναφέρει σχετικά το γραφείο τύπου του δήμου.

«Στην ενημέρωση προς το Δήμαρχο ο κ. Τσόπελας αναφέρθηκε στην βασική εργασία που πρέπει σε πρώτη φάση να γίνει στον Πλάτανο από τις υπηρεσίες του Δήμου και αφορά σε ένα συντηρητικό κλάδεμα ώστε να αναζωογονηθεί το δέντρο και ανέλαβε την επικοινωνία με την αρμόδια Διεύθυνση Δασών Δωδεκανήσου ώστε να διευθετηθούν και οι απαραίτητες αδειοδοτήσεις. Μάλιστα ο κ. Τσόπελας προσδιόρισε και τον ενδεδειγμένο χρόνο της εργασίας προς το τέλος του χειμώνα.

Παράλληλα στη σύσκεψη συζητήθηκαν και άλλα θέματα που αφορούν τη δασική προστασία και την ανάδειξη των δασών του νησιού με κυρίαρχο το περιαστικό δάσος της Τσουκαλαριάς. Ο Δήμαρχος ενημέρωσε τον κ. Τσόπελα για τις ενέργειες που έχουν γίνει προς αυτή την κατεύθυνση τόσο από τη δασική υπηρεσία και τον κύριο Σεκαρά όσο και από το Δήμο ο οποίος με προγραμματική σύμβαση αναθέτει την υποστήριξη του Δήμου στις σχετικές εργασίες στην Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση «ΔΡΥΑΔΕΣ».

Ο κ. Τσόπελας έθεσε εαυτόν στη διάθεση του Δήμου και της Κοιν.Σ.Επ. που αναλαμβάνει το έργο ώστε να εντατικοποιηθεί η συνεργασία τους για την επίτευξη του καλύτερου δυνατού αποτελέσματος» καταλήγει το δελτίο τύπου.

2013: Υπάρχει «ελπίς» για τον Πλάτανο του Ιπποκράτη

Η ζωή του δέντρου μπορεί να επιμηκυνθεί για κάποιους αιώνες. Πρόκειται για μια πιο αισιόδοξη πρόβλεψη σε σχέση με την παρούσα κατάσταση, η οποία δεν αφήνει περιθώρια μακροβιότερου βίου των 25 ετών

Η Γενική Γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου Χριστιάνα Καλογήρου μαζί με το Γενικό Διευθυντή Δασών της ΑΔΑ Νίκο Θεοδωρίδη, συναντήθηκε την προηγούμενη εβδομάδα με τον Ιάπωνα φιλέλληνα, φυτοπαθολόγο κύριο Tetsuya Okada για να συζητήσουν πιθανά μελλοντικά μέτρα για την προστασία του πλατάνου του Ιπποκράτη στην Κω.

Ο κύριος Okada, διακεκριμένος στη χώρα του για τη θεραπεία φυτών με παρόμοιες ασθένειες, εκτίμησε πως, με τη λήψη κατάλληλων μέτρων όπως η αποφόρτιση των ριζών από περιττό βάρος και κάποια θεραπεία, η ζωή του δέντρου μπορεί να επιμηκυνθεί για κάποιους αιώνες. Πρόκειται για μια πιο αισιόδοξη πρόβλεψη σε σχέση με την παρούσα κατάσταση, η οποία δεν αφήνει περιθώρια μακροβιότερου βίου των 25 ετών.

Συμφωνήθηκε πως ο κύριος Okada θα έρθει σε επαφή με τον dr. Ogawa, o οποίος θα προχωρήσει αφιλοκερδώς σε μια μελέτη φυτοπαθολογίας του δέντρου, ώστε να προτείνει τα ενδεδειγμένα μέτρα θεραπείας. Στη συνέχεια η μελέτη αυτή θα διαβιβαστεί στο Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών και αφού αξιολογηθεί θα προχωρήσει η εφαρμογή της, η οποία θα γίνει με τη συνέργεια των φορέων της Ένωσης φίλων της Ελλάδος στην Ιαπωνία και του Ινστιτούτου Δασικών Ερευνών.

H Γενική Γραμματέας υπογράμμισε την αξία του δέντρου ως παγκόσμιο σύμβολο της ιατρικής και της σύνδεσής του με τον πατέρα της ιατρικής επιστήμης Ιπποκράτη και εξέφρασε την ικανοποίησή της για τις νέες πιο αισιόδοξες προοπτικές για τον πλάτανο του Ιπποκράτη. Στη συνέχεια ευχαρίστησε τον κύριο Okada για τη συνδρομή του στην προσπάθεια διάσωσης του δέντρου. Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με την προσφορά αναμνηστικού δώρου στον κύριο Okada, ενός κρυστάλλινου πλατάνου με το φίδι ως σύμβολο του Ιπποκράτη.

2014: Στο μικροσκόπιο ο πλάτανος του Ιπποκράτη

Δόθηκε άδεια σε Ιάπωνες επιστήμονες προκειμένου να βρουν θεραπεία που θα του παρατείνει τη ζωή

Για μία ακόμα φορά, επιστήμονες θα προσπαθήσουν να δώσουν παράταξη ζωής στον Πλάτανο του Ιπποκράτη, ο οποίος νοσεί εδώ και χρόνια. Αυτή τη φορά, ενδιαφέρον έδειξαν Ιάπωνες επιστήμονες, στους οποίους, σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας «Το Βήμα», χορηγήθηκε η απαραίτητη άδεια ερευνών για τη μελέτη και διάσωσή του. Την άδεια ενέκρινε την περασμένη Τρίτη το Υπουργείο Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (ΥΠΕΚΑ). Ειδικότερα, σύμφωνα με έγγραφο (Αριθμ. Πρωτ.: 109951/1281) της Διεύθυνσης Αισθητικών Δασών, Δρυμών και Θήρας του υπουργείου, θα επιτραπεί η συλλογή δειγμάτων φύλλων, φλοιού, ρίζας και χώματος από ειδικούς Ιάπωνες επιστήμονες, οι οποίοι θα αναζητήσουν τρόπους προκειμένου να μπορέσει αυτό το μνημείο της φύσης να συντηρηθεί και να αντέξει στον χρόνο.

Στην ερευνητική ομάδα θα συμμετέχουν, το μέλος της Ελληνοϊαπωνικής Ένωσης κ. Tetsuya Okada, ο μυκητολόγος κ. Seiji Ogawa και ο εντομολόγος κ. Junji Miyajima. Στις διαδικασίες συλλογής θα παρευρίσκεται και υπάλληλος της Διεύθυνσης Συντονισμού και Επιθεώρησης Δασών Αιγαίου, προκειμένου να ληφθούν, κατά τη δειγματοληψία, όλες οι απαραίτητες προφυλάξεις για την υγεία του δένδρου.

Ο πλάτανος (Platanus orientalis L.) φέρεται να είναι κλώνος του πλατάνου, στη σκιά του οποίου δίδασκε ο Ιπποκράτης. Με διάμετρο κορμού που ξεπερνά τα 10 μέτρα, η ηλικία του υπολογίζεται ότι φτάνει τα 500 έτη. Στην πάροδο των αιώνων, το δέντρο έχει πολλάκις προσβληθεί από μύκητες και έντομα με συνέπεια ο κορμός του να έχει αποκτήσει μια μεγάλη τρύπα στο εσωτερικό του.

Η ιαπωνική ερευνητική ομάδα είναι υποχρεωμένη μετά το πέρας των εργασιών να αποστείλει στο ΥΠΕΚΑ περίληψη των αποτελεσμάτων της έρευνας και ένα πλήρες αντίγραφο μετά την ολοκλήρωσή της.

Να σημειωθεί ότι, στο παρελθόν ελήφθησαν δείγματα από άλλες ερευνητικές ομάδες προκειμένου να αναζητηθεί η γενετική του… υπογραφή. Να υπενθυμίσουμε επίσης πως, μοσχεύματα από τον πλάτανο έχει χαρίσει το ελληνικό κράτος και ο δήμος Κω σε κορυφαία επιστημονικά ιδρύματα του πλανήτη.

ΠΗΓΗ: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΑΘΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ