ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Αναστασία Ορφανουδάκη

Λίγες ημέρες νωρίτερα, την 1^η Οκτώβρη ήταν η Παγκόσμια Ημέρα Ηλικιωμένων, μια ημέρα αφιερωμένη στα άτομα τρίτης ηλικίας, μια ημέρα που μας υπενθυμίζει τη σημασία της φροντίδας, της αγάπης αλλά και της υποστήριξης που χρειάζονται οι μεγαλύτεροι άνθρωποι μας.

Ένας από τους βασικότερους πυλώνες για την υγεία τους είναι η ισορροπημένη και σωστά σχεδιασμένη διατροφή. Με την πάροδο των χρόνων, ο οργανισμός παρουσιάζει φυσιολογικές αλλαγές: μείωση μυϊκής μάζας, πιο αργός μεταβολισμός, πιθανές ελλείψεις βιταμινών και μετάλλων, αλλαγές στη γευστική οξύτητα, ελαττωμένο αίσθημα δίψας, δυσκολίες στη μάσηση ή στην πέψη, ενώ παράλληλα παρατηρείται αυξημένη συχνότητα χρόνιων νοσημάτων& συχνή χρήση φαρμάκων. Όλα αυτά λοιπόν, καθιστούν τη διατροφή ένα κρίσιμο εργαλείο για την πρόληψη& την καλύτερη αντιμετώπιση των ασθενειών, αλλά και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους.

Βασικές διατροφικές οδηγίες για την τρίτη ηλικία:

• Επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης: Η πρωτεΐνη βοηθά στη διατήρηση της μυϊκής μάζας και της λειτουργικότητας. Καλές πηγές είναι τα ψάρια, το άπαχο κρέας, τα πουλερικά, τα αυγά, τα γαλακτοκομικά, τα όσπρια και οι ξηροί καρποί.
• Πλούσια κατανάλωση φρούτων και λαχανικών: Παρέχουν βιταμίνες, μέταλλα και αντιοξειδωτικά που ενισχύουν το ανοσοποιητικό. Επιπλέον, οι φυτικές ίνες βοηθούν στη ρύθμιση του εντέρου.
• Σωστή επιλογή υδατανθράκων: Οι περισσότερες δίαιτες  παρέχουν το 50% των καθημερινών θερμίδων τους ως υδατάνθρακες. Δεδομένου ότι η ανοχή στους υδατάνθρακες μειώνεται με την πάροδο της ηλικίας, οι υδατάνθρακες πρέπει να είναι από σύνθετες πηγές (δημητριακά, ολικής, φρούτα και όσπρια), όποτε αυτό είναι δυνατόν και να παρακολουθούνται τα επίπεδα σακχάρου του αίματος.
• Διαιτητικές  ίνες: Οι διαιτητικές ίνες αποτελούνται από πολυσακχαρίτες φυτικής προέλευσης, ανθεκτικούς στην πέψη από τα ένζυμα του λεπτού εντέρου. Οι διαλυτές ίνες, όπως η πηκτίνη, διασπώνται σε μικρής αλύσου  λιπαρά οξέα π.χ. το οξικό και το βουτυρικό, που είναι σημαντικές θρεπτικές ουσίες για το βλεννογόνο του παχέος εντέρου. Οι μη διαλυτές ίνες παραμένουν άπεπτες και βοηθούν στη διόγκωση του περιεχομένου του εντέρου, αποτρέποντας τη δυσκοιλιότητα, μια συνηθισμένη κατάσταση στους ηλικιωμένους.
• Ενυδάτωση: Με την ηλικία μειώνεται το αίσθημα της δίψας. Συνιστάται τακτική κατανάλωση νερού, αλλά και υγρών από σούπες, φρούτα, αφεψήματα.
• Βιταμίνες: Λόγω των προβλημάτων υγείας αλλά και της πρόσληψης φαρμακευτικών σκευασμάτων, όπως ήδη αναφέραμε, υπάρχει μεγάλη δυσαπορρόφηση θρεπτικών συστατικών και βιταμινών, που προσπαθούμε να καλύψουμε μέσα από τη διατροφή. Σε ορισμένες περιπτώσεις, συνίσταται η χορήγηση συμπληρωμάτων διατροφής (από τον θεράποντα ιατρό).
• Μέταλλα: Οι απαιτήσεις σε μέταλλα (ασβέστιο, φώσφορο, μαγνήσιο, σίδηρο, ψευδάργυρο, ιώδιο, χρώμιο, μολυβδαίνιο και σελήνιο) δε φαίνεται να αλλάζουν στη μεγάλη ηλικία, αλλά θα πρέπει να χορηγούνται με τα εντερικά και παρεντερικά σκευάσματα επαρκείς ποσότητες, ώστε να διατηρούνται τα επίπεδά τους στον ορό. Δύο σημαντικά προβλήματα αφορούν στην πρόσληψη του σιδήρου (αναιμία) και του ασβεστίου (οστεοπόρωση). Ο ψευδάργυρος, το μαγνήσιο και μερικά άλλα ιχνοστοιχεία μπορεί να υπάρχουν σε μικρότερες από τις βέλτιστες συγκεντρώσεις και χρειάζεται να μελετηθεί περαιτέρω η πρόσληψή τους. Τέλος, η πρόσληψη νατρίου (δηλ αλάτι), ιδιαίτερα σε ασθενείς με υπέρταση ή σε νεφροπαθείς, επιβάλλεται να ελαχιστοποιείται.
• Μέτρο στο αλάτι και στα κορεσμένα λιπαρά: Η υπερβολική κατανάλωση αλατιού και ζωικών λιπαρών αυξάνει τον κίνδυνο υπέρτασης και καρδιαγγειακών προβλημάτων. Προτιμήστε ελαιόλαδο και ωμούς ξηρούς καρπούς ως κύριες πηγές λίπους.
• Μικρά και συχνά γεύματα: Βοηθούν στην καλύτερη πέψη, στη σταθερή παροχή ενέργειας και μειώνουν τις πιθανότητες δυσφορίας μετά το φαγητό.
• Σωστή στοματική υγεία: Η φροντίδα των δοντιών και των ούλων είναι απαραίτητη, ώστε να διευκολύνεται η μάσηση και να αποφεύγονται ελλείψεις λόγω περιορισμένων επιλογών τροφής.

Η διατροφή στην τρίτη ηλικία δεν έχει μόνο θεραπευτικό ή προληπτικό ρόλο· είναι και μέσο απόλαυσης και κοινωνικότητας. Ένα γεύμα στο οικογενειακό τραπέζι, ένα φλιτζάνι τσάι με φίλους ή μια σπιτική σούπα μπορούν να χαρίσουν όχι μόνο θρεπτικά συστατικά, αλλά και ψυχική ευεξία. Ας τιμήσουμε λοιπόν τους ηλικιωμένους γύρω μας, φροντίζοντας να έχουν μια ποιοτική, ασφαλή και ισορροπημένη διατροφή που θα τους χαρίσει υγεία και ζωντάνια!

Δώστε χρόνια στη ζωή τους και ζωή τα χρόνια τους!

Το βασικό είναι να κατανοήσουμε όλοι, ότι οι ένοικοι ενός γηροκομείου, είναι υπερήλικες με διάφορα προβλήματα υγείας, που χρίζουν ιδιαίτερης φροντίδας, ώστε να παραμένουν όσο το δυνατόν υγιείς. Συναισθηματισμοί λοιπόν του τύπου “Μα νερόβραστα θα τρώνε;” θα πρέπει να υπερνικούνται από την ανάγκη μας να τους παρέχουμε ασφάλεια και υγεία!