«Δίνουν αρμοδιότητες στο δήμο χωρίς να υπάρχουν τα κατάλληλα εργαλεία»

«Το γεγονός ότι δεν μπορούμε να κάνουμε προσλήψεις και ότι υπάρχει ένας δαιδαλώδης μηχανισμός για να δώσουμε εργολαβίες, πάει να πει ότι το κράτος στοχεύει κάπου αλλού, ίσως να δοθούν τα περισσότερα σε ιδιώτες» 

«Για ακαθάριστα οικόπεδα ήδη υπάρχουν πάνω 10 καταγγελίες τις οποίες περιμένουμε από την πυροσβεστική ότι θα μας κοινοποιηθούν»

« Η υπηρεσία καθαριότητας έχει 14 άτομα, όταν ένα μεγάλο ξενοδοχείο έχει 12  κηπουρούς»

«Με τρομάζει η Ζιά και με τρόμαζε πάντα και γι αυτό κάναμε τις περισσότερες παρεμβάσεις. Πιστεύω ότι τουλάχιστον θα είμαστε σε μία ετοιμότητα να σωθούν οι ανθρώπινες ζωές, να μην υπάρχει πανικός, και τουλάχιστον να σωθούν οι περιουσίες στον βαθμό που μπορούμε» 

«Διεκδικούμε από τη μια μεριά και από την άλλη, με αυτά που έχουμε, προσπαθούμε να κρατήσουμε όρθιο σε ένα αξιοπρεπές επίπεδο το νησί μας»

«Έχω δεχτεί κριτική και πολύ σκληρή και δικαίως την έχω δεχτεί. Και να ζητήσω συγνώμη εκατό φορές για πράγματα τα οποία δεν έχω καταφέρει. Όμως δεν μπορώ πραγματικά να πω ότι δεν προσπάθησα».

«Ευλογημένη η αξιολόγηση. Έχουμε πρόβλημα, γι αυτό δημοπρατούμε»

«Είναι ένα φοβερό μήνυμα το οποίο αν δεν το πάρει ο αυτοδιοκητικός νωρίς και δεν το δουλέψει νωρίς, θα πάει σπίτι του»

«Είμαστε οι καλύτεροι στη δυνατότητα να αντλούμε ευρωπαϊκούς πόρους για τους δημιουργικούς δικαιούχους που είναι οι δήμοι. Δεν λέμε ότι είμαστε καλύτεροι των καλύτερων σε ό,τι αφορά τα έργα μας και τις υποδομές μας, διότι είμαστε ένας τόπος, το Νότιο Αιγαίο, που έχουμε μεγάλη ανάπτυξη σε όλους τους τομείς. Που δεν την προλαβαίνουμε την ανάπτυξη» 

Όφελος 12 δισ. σε βάθος 25ετίας από τις νέες ηλεκτρικές διασυνδέσεις του ΑΔΜΗΕ – Το πράσινο αποτύπωμα και η γεωστρατηγική σημασία του έργου                  

Σε τροχιά υλοποίησης μπαίνουν από τον ΑΔΜΗΕ οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις των Δωδεκανήσων και των νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου με το ηπειρωτικό σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Μετά την «Αριάδνη», την ηλεκτρική διασύνδεση των ρεκόρ της Κρήτης με την Αττική και την ενσωμάτωση των Κυκλάδων στο ηπειρωτικό σύστημα ο ΑΔΜΗΕ βάζει τον πήχη ακόμη πιο ψηλά.

Θέτει σε τροχιά υλοποίησης το μεγάλο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης των Δωδεκανήσων και των νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου με την ηπειρωτική Ελλάδα αίροντας τον απομονωτισμό των ακριτικών νησιών της χώρας, ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια τους και περιορίζοντας δραστικά το οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος για τους Έλληνες, μέσα από υποδομές που συμβάλλουν σε ένα βιώσιμο και κοινωνικά ισότιμο ενεργειακό σύστημα.

Το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Δωδεκανήσων και ΒΑ Αιγαίου

Το πρώτο βήμα για την ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων στο ηπειρωτικό σύστημα υψηλής τάσης αφορά τη διασύνδεση Κορίνθου – Κω, με υποθαλάσσιο καλώδιο τεχνολογίας συνεχούς ρεύματος (HVDC) μήκους 380 χλμ και μεταφορικής ικανότητας 1.000 MW. Θα είναι η δεύτερη αυτής της τεχνολογίας που θα αποκτήσει η χώρα μετά τη διασύνδεση Κρήτης-Αττικής. Μέσω της νέας διασύνδεσης Κορίνθου – Κω, πρόκειται να συνδεθούν με το ηπειρωτικό σύστημα έξι αυτόνομα ηλεκτρικά συστήματα των Δωδεκανήσων (Καρπάθου, Ρόδου, Σύμης, Καλύμνου, Πάτμου και Αρκιών).

Ο προϋπολογισμός του συγκεκριμένου έργου ανέρχεται περίπου σε 1,4 δισ. ευρώ και επιμερίζεται σε 630 εκατ. ευρώ για το καλωδιακό τμήμα και σε 789 εκατ. ευρώ για τους Σταθμούς Μετατροπής. Βρίσκεται σε εξέλιξη η διαγωνιστική διαδικασία που αφορά στη μελέτη, προμήθεια και εγκατάσταση καλωδιακών συστημάτων συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC), καθώς και για τους δύο Σταθμούς Μετατροπής, που θα κατασκευαστούν στα δύο άκρα της διασύνδεσης.

Η διασύνδεση των νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου θα περιλαμβάνει τα νησιά Λήμνο, Λέσβο, Σκύρο, Χίο και Σάμο και θα υλοποιηθεί με καλώδια υψηλής τάσης με τεχνολογία εναλλασσόμενου ρεύματος (AC), ισχύος 150kV. Ο συνολικός προϋπολογισμός της συγκεκριμένης διασύνδεσης ανέρχεται στα 1,7 δισ. ευρώ.

Ασφαλής ηλεκτροδότηση για τα νησιά

Οι διασυνδέσεις σε Δωδεκάνησα και ΒΑ Αιγαίο θα θωρακίσουν την ασφαλή ηλεκτροδότηση των νησιών, που τροφοδοτούνται εμμέσως από καλώδια μέσης τάσης, φέρνοντας μεγάλα περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη. Τα οφέλη αυτά δεν περιορίζονται στις τοπικές κοινωνίες, αλλά επεκτείνονται σε ολόκληρο το ενεργειακό σύστημα, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα και μειώνοντας το κόστος για όλους τους Έλληνες καταναλωτές.

Το κοινωνικό-οικονομικό όφελος των διασυνδέσεων των Δωδεκανήσων και του ΒΑ Αιγαίου είναι πολύ σημαντικό καθώς υπολογίζεται αθροιστικά σε έως και 12 δισ. ευρώ σε βάθος 25ετίας. Η διασύνδεση αίρει τη γεωγραφική ανισότητα στο κόστος ηλεκτροδότησης, ενισχύοντας την οικονομική συνοχή

Τα project που έχει αναλάβει να φέρει σε πέρας ο Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) θα επιτρέψουν τη σταδιακή απόσυρση των ρυπογόνων και κοστοβόρων πετρελαϊκών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής που λειτουργούν μέχρι σήμερα στα μη διασυνδεδεμένα νησιά και παράλληλα θα μειώσουν το κόστος των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας για όλους τους καταναλωτές.

Το έργο αναμένεται να ενταχθεί στο Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ο στόχος ολοκλήρωσης των διασυνδέσεων έχει τεθεί για το 2030.

Ισότιμη πρόσβαση στην ηλεκτρική ενέργεια

Η διασύνδεση εξασφαλίζει τη σταθερή, αξιόπιστη και συνεχή παροχή ηλεκτρικού ρεύματος στα νησιά, κάτι που μέχρι σήμερα δεν ήταν δεδομένο.

Πρακτικά, αυτό σημαίνει:

• Δραστική μείωση των απρόβλεπτων διακοπών ρεύματος που επηρεάζουν την καθημερινή ζωή, ειδικά σε περιόδους αιχμής.
• Θωράκιση της λειτουργίας κρίσιμων δομών, όπως νοσοκομεία, σχολεία, βιοτεχνίες, δημοτικές υπηρεσίες.
• Ισότιμη πρόσβαση στο αγαθό της ηλεκτρικής ενέργειας για τους κατοίκους των νησιών σε σχέση με τον πληθυσμό της ηπειρωτικής Ελλάδας.
• Η ενσωμάτωση των νησιών στο ηπειρωτικό δίκτυο ομαλοποιεί τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας, μέσα από τον τερματισμό της χρόνιας ενεργειακής τους απομόνωσης.

Τα οικονομικά οφέλη για τους Έλληνες πολίτες

Οι διασυνδέσεις θα συμβάλλουν στην ελάφρυνση των λογαριασμών ρεύματος όλων των καταναλωτών, ανεξαρτήτως τόπου κατοικίας, μέσα από τη μείωση των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ). Ειδικότερα, το κοινωνικό-οικονομικό όφελος των διασυνδέσεων των Δωδεκανήσων και του ΒΑ Αιγαίου είναι πολύ σημαντικό καθώς υπολογίζεται αθροιστικά σε έως και 12 δισ. ευρώ σε βάθος 25ετίας.

Οι διασυνδέσεις δεν αφορούν μόνο την ενέργεια, αλλά είναι επίσης υποδομές εθνικής σημασίας. Κι αυτό, επειδή ενισχύουν την ενσωμάτωση των απομακρυσμένων νησιών στον ηπειρωτικό κορμό,  εδραιώνοντας την ενεργειακή κυριαρχία της Ελλάδας στο νησιωτικό της χώρο

Πράσινη μετάβαση και ΑΠΕ

Τα έργα των ηλεκτρικών διασυνδέσεων των Δωδεκανήσων και του ΒΑ Αιγαίου επιταχύνουν την πράσινη μετάβαση της χώρας, εξαλείφοντας ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στην απανθρακοποίηση των νησιών.

Και το σημαντικότερο εμπόδιο είναι η αδυναμία αξιοποίησης του πλούσιου αιολικού και ηλιακού δυναμικού των νησιών αυτών κατά την αυτόνομη λειτουργία τους. Ωστόσο, μετά τη διασύνδεση με το ηπειρωτικό σύστημα, τα περιθώρια για την ενσωμάτωση των ΑΠΕ, θα καθορίζονται κυρίως από τη μεταφορική ικανότητα της διασύνδεσης, προσφέροντας τη δυνατότητα ανάπτυξης νέου δυναμικού καθαρής ενέργειας στα νησιά, στο βαθμό που το επιτρέπουν οι τοπικές περιβαλλοντικές συνθήκες.

Οι διασυνδέσεις μειώνουν τις εκπομπές CO2, ενισχύοντας το εθνικό αποτύπωμα βιωσιμότητας, σε ευθυγράμμιση με τις ευρωπαϊκές περιβαλλοντικές δεσμεύσεις.

Επιπλέον, η ευελιξία που παρέχουν οι νέες αυτές ενεργειακές υποδομές μπορούν να διευκολύνουν σημαντικά την ανάπτυξη νέων τεχνολογικών επιλογών, φιλικών προς το περιβάλλον, όπως τη χρήση ηλεκτρικών οχημάτων. Ενισχύεται έτσι η «πράσινη ταυτότητα» των νησιών και η ελκυστικότητά τους ως αειφόροι τουριστικοί προορισμοί.

Η γεωστρατηγική σημασία των διασυνδέσεων

Οι διασυνδέσεις δεν είναι μόνο ενεργειακές, αλλά και εθνικής σημασίας υποδομές. Κι αυτό, επειδή φέρνουν πιο κοντά στην ηπειρωτική χώρα τα απομακρυσμένα νησιά και εδραιώνουν την ενεργειακή κυριαρχία της Ελλάδας στο νησιωτικό της χώρο.

Τα έργα της ηλεκτρικής διασύνδεσης των Δωδεκανήσων και των νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου με το Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ), αποτελούν σημαντικό τμήμα του στρατηγικού σχεδιασμού διασύνδεσης των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών (ΜΔΝ) με το ηπειρωτικό σύστημα της χώρας

Τα έργα, θωρακίζουν τις ακριτικές περιοχές ενεργειακά, κάτι που αποκτά ιδιαίτερο βάρος στη σημερινή γεωπολιτική συγκυρία και δημιουργούν δυναμικές υποδομές που υποστηρίζουν την αυτάρκεια της χώρας, μειώνοντας την εξάρτηση από διεθνείς εισαγωγές ενέργειας.

Η ενεργειακή μετάβαση της Ελλάδας

Ο Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) έχει την ευθύνη για τον σχεδιασμό, την κατασκευή και τη λειτουργία του εθνικού συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Ο ρόλος του είναι κρίσιμος αφού συμβάλλει στην ενεργειακή μετάβαση της Ελλάδας με έργα στρατηγικής σημασίας, θωρακίζει ενεργειακά τις νησιωτικές περιοχές, παρέχοντας φθηνότερη, καθαρότερη και σταθερή ενέργεια και αναπτύσσει κρίσιμες ενεργειακές υποδομές που εξασφαλίζουν τη διασύνδεση και την ανθεκτικότητα του ελληνικού ηλεκτρικού συστήματος, σε βάθος δεκαετιών.

Τα έργα της ηλεκτρικής διασύνδεσης των Δωδεκανήσων και των νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου με το Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ), αποτελούν σημαντικό τμήμα του στρατηγικού σχεδιασμού διασύνδεσης των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών (ΜΔΝ) με το ηπειρωτικό σύστημα της χώρας.

Η ολοκλήρωση των έργων αυτών, θα εξασφαλίσει την ασφαλή και οικονομική τροφοδότηση των φορτίων των συγκεκριμένων νησιών, λαμβάνοντας υπόψη και την απόσυρση των παλαιών, ακριβών και ρυπογόνων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής που λειτουργούν τοπικά μέχρι σήμερα, που θα απαλλάξει την ατμόσφαιρα από εκπομπές ρύπων που θα αθροίζουν σε εκατοντάδες χιλιάδες τόνους κάθε χρόνο.

Πηγή: Οικονομικός Ταχυδρόμος

Ρεπορτάζ: Χρήστος Κολώνας

Τη στιγμή που η Καλαμάτα άρχισε να του θυμίζει την Αθήνα, ο Σταύρος Παναγιωτόπουλος μετακόμισε σε έναν τόπο όπου δεν χρειάζεται να περιμένει τις διακοπές, μια και έχει το καλοκαίρι έξω από την πόρτα του.

Γράφει ο Δημήτρης Κυριαζής lifo.gr

ΦΩΤΟ: Νίσυρος

Λεζάντα: «Μεταφέραμε την επιχείρηση στο Μανδράκι, την πρωτεύουσα του νησιού. Και σιγά σιγά, μεταφέραμε και τη ζωή μας»

ΣΤΑ ΣΧΕΔΟΝ ΔΥΟ χρόνια ζωής της στήλης, που προσπαθούμε να φέρουμε το θέμα της αποκέντρωσης ξανά στο προσκήνιο της δημόσιας συζήτησης, έχουμε παρουσιάσει πολλούς ανθρώπους οι οποίοι έχουν αφήσει την Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη και έχουν ξεκινήσει μια άλλη ζωή, σε έναν μικρότερο τόπο. Αυτή την εβδομάδα ο Σταύρος Παναγιωτόπουλος μάς μιλά για μια λίγο πιο διαφορετική διαδρομή, αυτή που τον έφερε από την Καλαμάτα στη Νίσυρο.

Βλέποντας την πόλη που μεγάλωσε να μεταμορφώνεται σε κάτι που δεν αναγνώριζε, πήρε την απόφαση να μετακομίσει με τη σύντροφό του και την οικογενειακή επιχείρηση οπτικών που ιδρύθηκε από τον παππού του το μακρινό 1922 και να ζήσουν μια ζωή με συνείδηση.

Επέλεξαν τη Νίσυρο, καθώς από την πρώτη στιγμή τους είχε αγγίξει το νησί, όχι μόνο για τη φυσική του ομορφιά, αλλά για τους ανθρώπους του, το κλίμα του και την ηρεμία που αναδίδει. Όπως μας λέει χαρακτηριστικά, δεν νιώθει πως έφυγε από κάπου, αλλά ότι επέστρεψε στον εαυτό του. Στη συζήτησή μας εξήγησε την απόφασή του και περιέγραψε πώς εξελίσσεται η ζωή του ως τώρα.

Γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Καλαμάτα, μια πόλη που τις δεκαετίες του ’70 και του ’80 διατηρούσε ακόμα τον χαρακτήρα της παλιάς, ανθρώπινης Ελλάδας. Σπούδασα στην Αθήνα, στο ΤΕΙ Οπτικών, αλλά από τότε ήξερα ότι δεν ήταν για μένα οι ρυθμοί της μεγαλούπολης. Δεν είμαι φτιαγμένος για το άγχος, τον θόρυβο, το διαρκές τρέξιμο που ουσιαστικά σε αποκόβει από τον εαυτό σου. Ήξερα ότι κάποτε θα επιστρέψω.

Επέστρεψα λοιπόν, ανέλαβα την οικογενειακή επιχείρηση – μια επιχείρηση με ιστορία σχεδόν 100 χρόνων, ξεκινώντας από τον παππού μου το 1922. Η δουλειά, η οικογένεια, τα παιδιά – όλα στη θέση τους, όπως τα ορίζει η “κανονική” ζωή. Μόνο που μέσα μου κάτι δεν ταίριαζε πια. Η Καλαμάτα άλλαζε. Από μικρή επαρχιακή πόλη άρχισε να θυμίζει Αθήνα: κίνηση, φασαρία, παραβατικότητα, τιμές στα ύψη. Έβλεπα την πόλη που με μεγάλωσε να μεταμορφώνεται σε κάτι που δεν αναγνώριζα.

Η πανδημία μάς έδωσε τον χρόνο και τον χώρο που χρειαζόμασταν για να ακούσουμε στ’ αλήθεια τον εαυτό μας. Έτσι με τη σύντροφό μου αποφασίσαμε να κάνουμε το μεγάλο βήμα, να φύγουμε. Όχι για να ξεφύγουμε, αλλά για να επιστρέψουμε – όχι σε μια πόλη, αλλά σε μια ουσία ζωής που είχαμε χάσει.

Δεν ήταν εύκολο. Οι πρώτες αντιδράσεις από οικογένεια και φίλους ήταν μοιρασμένες: έκπληξη, αγωνία, ερωτήσεις. Αλλά σταδιακά ήρθε η κατανόηση, κι ακόμη περισσότερο η στήριξη, ο θαυμασμός.

Μας ενδιέφερε ένα μέρος που θα συνδύαζε ποιότητα ζωής και επαγγελματικές δυνατότητες. Ένα νησί με μόνιμο πληθυσμό και τουριστική κίνηση. Τα Δωδεκάνησα μάς είχαν κερδίσει από χρόνια. Είχαμε επισκεφτεί την Κω, τη Λέρο, την Κάλυμνο. Αλλά η Νίσυρος… Η Νίσυρος ήταν αλλιώς. Από την πρώτη στιγμή μάς άγγιξε. Όχι μόνο για τη φυσική της ομορφιά, αλλά για τους ανθρώπους της, το κλίμα της, την ηρεμία που αναδίδει.

Μεταφέραμε λοιπόν την επιχείρηση στο Μανδράκι, την πρωτεύουσα του νησιού. Και σιγά σιγά, μεταφέραμε και τη ζωή μας. Όχι βιαστικά – κάθε μετάβαση θέλει τον χρόνο της. Εδώ και οκτώ μήνες ζούμε στη Νίσυρο. Και όσο κι αν ακούγεται απλό, η μεγαλύτερη απόδειξη ότι κάτι αλλάζει μέσα σου είναι ότι… κοιμόμαστε με ανοιχτά παράθυρα. Χρόνια είχαμε να το κάνουμε αυτό.

ΦΩΤΟ: Νίσυρος 1

Λεζάντα: «Το καλοκαίρι η Νίσυρος αλλάζει πρόσωπο. Πανηγύρια, γιορτές, κόσμος από παντού. Οι Νισύριοι έχουν το γλέντι στο αίμα τους. Δεν χρειάζονται αφορμή – μόνο παρέα».

Οι ρυθμοί είναι αλλιώς εδώ. Ναι, οι άνθρωποι δουλεύουν – συχνά πολύ. Αλλά υπάρχει χρόνος και για την ψυχή. Υπάρχει χρόνος για έναν καφέ δίπλα στο κύμα, για έναν απογευματινό περίπατο, για μια κουβέντα στην αυλή. Η παλιά Ελλάδα που νομίζαμε πως χάθηκε ζει ακόμα σε τόπους σαν κι αυτόν. Εδώ τα παιδιά παίζουν ελεύθερα στους δρόμους, οι γείτονες “αποσπερίζουν”, οι πόρτες δεν κλειδώνουν. Εδώ δεν χρειάζεσαι GPS – όλα οδηγούν στη θάλασσα.

Το καλοκαίρι η Νίσυρος αλλάζει πρόσωπο. Πανηγύρια, γιορτές, κόσμος από παντού. Οι Νισύριοι έχουν το γλέντι στο αίμα τους. Δεν χρειάζονται αφορμή – μόνο παρέα.

Και τον χειμώνα η ηρεμία ξαναγυρίζει σαν παλιός φίλος. Και τότε είναι η ώρα για εξερεύνηση: πεζοπορίες, μονοπάτια, σιωπές.

Μην ξεχνάμε πως το νησί είναι στην ουσία ένα ηφαίστειο – και ως τέτοιο, έχει τη δική του ενέργεια. Μια ενέργεια υπόγεια, ζωντανή, που σε κρατάει σε επαφή με κάτι πιο βαθύ.

Η αίσθηση της ελευθερίας που ζούμε εδώ δεν έχει να κάνει με εξωτερικές πολυτέλειες. Είναι κάτι εσωτερικό. Το να ξυπνάς χωρίς κόρνες και άγχος. Το να βλέπεις το πέλαγος πριν ακόμα πιεις καφέ. Το να νιώθεις χρήσιμος σε μια κοινότητα που σε χρειάζεται. Οι κάτοικοι του νησιού μάς εμπιστεύτηκαν, και αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό κομμάτι της επαγγελματικής μετάβασης: να νιώθεις πως είσαι απαραίτητος, όχι απλώς παρών.

Τα Δωδεκάνησα μάς είχαν κερδίσει από χρόνια. Είχαμε επισκεφτεί την Κω, τη Λέρο, την Κάλυμνο. Αλλά η Νίσυρος… Η Νίσυρος ήταν αλλιώς. Από την πρώτη στιγμή μάς άγγιξε.

Φυσικά, δεν είναι όλα τέλεια. Υπάρχουν προκλήσεις. Όπως το παράδειγμα ενός αγαπημένου μας φίλου που θέλει να επισκεφθεί το νησί αλλά χρησιμοποιεί αναπηρικό αμαξίδιο. Δυστυχώς, δεν βρήκαμε κατάλυμα με πρόσβαση για άτομα με αναπηρία. Αυτό πονάει – και είναι κάτι που θέλουμε να αλλάξουμε. Γιατί αν δεν διεκδικήσεις κάτι καλύτερο για τον τόπο που διάλεξες, τότε δεν τον έχεις αγαπήσει στ’ αλήθεια.

Όμως για κάθε δυσκολία υπάρχουν δεκάδες όμορφες στιγμές. Οι άνθρωποι της Νισύρου δεν περιγράφονται εύκολα – θα ήταν άδικο να αναφέρω μόνο έναν ή δύο. Είναι η γενναιοδωρία τους, το χιούμορ τους, η αίσθηση πως εδώ οι σχέσεις έχουν βάθος. Και το πιο συγκινητικό είναι πως, ενώ όλα για εμάς είναι καινούργια, νιώθουμε σαν να ήμασταν εδώ πάντα.

Δεν ξέρω αν αυτή είναι η “ιδανική” ζωή. Ξέρω όμως ότι είναι δική μας. Και ότι, για πρώτη φορά μετά από πολύ καιρό, ζούμε με συνείδηση. Δεν κυνηγάμε το Σαββατοκύριακο – κάθε μέρα έχει αξία. Δεν περιμένουμε τις διακοπές – το καλοκαίρι είναι έξω από την πόρτα.

Το νησί είναι στην ουσία ένα ηφαίστειο – και ως τέτοιο, έχει τη δική του ενέργεια.

Αυτό που συνειδητοποίησα μέσα από όλο αυτό είναι πως η αληθινή αλλαγή δεν είναι να πας αλλού. Είναι να βρεις το κουράγιο να ζήσεις έτσι όπως σου ταιριάζει. Να ακούσεις την καρδιά σου, ακόμα κι αν η φωνή της έρχεται σε σύγκρουση με τη “λογική”. Κάποιες φορές, η πιο ριζική ελευθερία έρχεται όχι όταν κυνηγάς κάτι νέο, αλλά όταν εγκαταλείπεις αυτό που σε βαραίνει.

Η απόφαση να μετακομίσουμε στη Νίσυρο δεν ήταν φυγή. Ήταν επιστροφή στον εαυτό μας. Και όπως συμβαίνει με κάθε τολμηρή επιλογή, η ανταμοιβή δεν άργησε να έρθει: ησυχία, αυθεντικότητα, σχέση με τη φύση και τους ανθρώπους. Και πάνω απ’ όλα, εκείνο το ανεξήγητο συναίσθημα ότι, επιτέλους, βρίσκεσαι στο σωστό μέρος.

Αν είχα να δώσω μία μόνο συμβουλή από αυτή την εμπειρία, θα ήταν αυτή: όταν η ψυχή σου σού δείχνει τον δρόμο, ακολούθησέ την. Δεν θα σε προδώσει ποτέ»..

Η Ελλάδα, χώρα με ισχυρό brand στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη, βρίσκεται αντιμέτωπη με μία αυξανόμενη πρόκληση που τείνει να λάβει διαστάσεις κρίσης: την έλλειψη νερού 

«Τη θερινή κυρίως περίοδο πληθαίνουν οι περιοχές της χώρας που αντιμετωπίζουν το πρόβλημα, καθώς η κλιματική αλλαγή, η ασυνήθιστα παρατεταμένη ανομβρία και η αλματώδης τουριστική ανάπτυξη χωρίς να συνοδεύεται από τις απαραίτητες δημόσιες υποδομές συνθέτουν ένα επικίνδυνο μίγμα: Αυξανόμενη ζήτηση και ταυτόχρονα μειούμενα αποθέματα νερού.

Από τις Κυκλάδες ως το Ιόνιο και από τη Θράκη μέχρι την Κρήτη, ολοένα και περισσότερες περιοχές εκπέμπουν σήμα κινδύνου για τη βιωσιμότητα του υδατικού τους ισοζυγίου. Ο τουριστικός τομέας, ο οποίος αποτελεί βασικό πυλώνα της εθνικής οικονομίας, έχει τεθεί στο επίκεντρο ενός νέου, οξύτατου προβληματισμού: πώς μπορεί να συνεχίσει να αναπτύσσεται, όταν οι υποδομές ύδρευσης δεν επαρκούν ούτε για τις βασικές ανάγκες;

Τα στοιχεία που συγκέντρωσε το Tornos News στο πλαίσιο μεγάλης πανελλαδικής έρευνας σε 13 περιοχές, καταδεικνύουν με αποκαλυπτικό τρόπο τη γεωγραφική εξάπλωση του φαινομένου. Σε νησιά όπως η Μύκονος, η Νάξος, η Μήλος, η Κάρπαθος και η Σχοινούσα, οι τοπικές αρχές καταφεύγουν σε λύσεις αφαλάτωσης για να καλύψουν τις ανάγκες της υψηλής σεζόν. Στην Κεφαλονιά, νερό μεταφέρεται με βυτιοφόρα. Σε δήμους όπως του Παγγαίου, της Βιάννου και του Νέστου, τίθενται περιορισμοί στη χρήση νερού, επιβάλλονται πρόστιμα και απορρίπτονται νέα αιτήματα υδροδότησης, ακόμα και από επιχειρήσεις.

Το κοινό νήμα που ενώνει όλες αυτές τις ενδεικτικές περιπτώσεις είναι η επείγουσα ανάγκη για ριζικές αλλαγές στον τρόπο που ο άνθρωπος διαχειρίζεται το νερό. Ενέργειες όπως η απαγόρευση χρήσης ύδρευσης σε πισίνες, η αυστηρή επιτήρηση της άρδευσης, η ενίσχυση της αποθήκευσης και η επιλεκτική παροχή ύδρευσης επιχειρήσεων δεν είναι πια «μέτρα πρόληψης» – είναι η νέα κανονικότητα.

Η έρευνα αναδεικνύει το πόσο απροετοίμαστη είναι η χώρα να ικανοποιήσει τις ανάγκες της τουριστικής αγοράς ενώ υπάρχουν σύγχρονες λύσεις που έχουν υιοθετήσει με επιτυχία ακόμη και πολύ περισσότερο άνυδροι προορισμοί στο εξωτερικό. Αποκαλύπτει τα κενά σχεδιασμού, την ανεπάρκεια κρίσιμων υποδομών και την ανάγκη μετάβασης σε ένα μοντέλο ορθολογικής, βιώσιμης και κοινωνικά δίκαιης διαχείρισης των φυσικών πόρων.

Η διασφάλιση του νερού και κατά συνέπεια του ίδιου του τουρισμού, απαιτεί πλέον τολμηρές πολιτικές επιλογές, ρεαλιστικές επενδύσεις, αλλά και μία πολιτισμική μετατόπιση: να αρχίσουμε να αντιμετωπίζουμε το νερό όχι ως αυτονόητο δεδομένο, αλλά ως έναν πολύτιμο και –όλο και περισσότερο– δυσεύρετο πόρο».

Αυτά αναφέρει το ρεπορτάζ του Tornos News, το οποίο ολοκληρώθηκε σε τρία μέρη.

Ο «Σ» θα παρουσιάσει, λόγω του εύρους του εν λόγω ρεπορτάζ, τα στοιχεία που αφορούν στο Νότιο Αιγαίο.  

Μύκονος: Άμεσα αλλά προσωρινά μέτρα με αφαλατώσεις

Η Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης  -Αποχέτευσης Μυκόνου (ΔΕΥΑ Μυκόνου), ενέκρινε την υποβολή αιτήματος προς το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής για χορήγηση προσωρινής άδειας εγκατάστασης λειτουργίας μονάδας Αφαλάτωσης περιοχής Άνω Μερά. Σημειώνεται ότι η υδροδότηση της Μυκόνου εξυπηρετείται από τους δύο υδατοταμιευτήρες του νησιού (Φράγματα Μαραθιού και Άνω Μεράς), όπου βασικός πόρος νερού είναι οι βροχοπτώσεις. Η Μύκονος κατά το τρέχον έτος αντιμετωπίζει έντονη λειψυδρία εν όψει και των αυξημένων αναγκών της θερινής τουριστικής περιόδου. ‘Ήδη, η ΔΕΥΑ Μυκόνου έχει προχωρήσει σε άμεσα μέτρα για να αντιμετωπίσει την αναμενόμενη λειψυδρία, όπως συμβάσεις μετά από δημόσιους διαγωνισμούς για αγορά πόσιμου νερού αφαλάτωσης ποσότητας 3.600 κυβικά μέτρα ανά ημέρα, για τις ανάγκες της Χώρας Μυκόνου, καθώς και μέτρα περιορισμού της σπατάλης του νερού.

Μήλος: Αποθήκευση νερού για να ανταπεξέλθει στην τουριστική περίοδο

Η Δημοτική Επιτροπή του Δήμου Μήλου ανέθεσε σε εταιρεία συστημάτων διαχείρισης υδάτινων πόρων και τεχνολογίας προστασίας του περιβάλλοντος την προμήθεια και τοποθέτηση νέων δεξαμενών αποθήκευσης νερού συνολικής χωρητικότητας 5.000 κυβικών μέτρων, με σκοπό το νησί να ανταπεξέλθει στις υδρευτικές του ανάγκες, ενόψει και της καλοκαιρινής σεζόν. 

Τήνος: Προτάσεις μείωσης μεγέθους ξενοδοχείων και λιγότερες πισίνες

Σε ότι αφορά το τοπικό πολεοδομικό σχέδιο για την Τήνο, ο Δήμος του νησιού έχει προτείνει τον περιορισμό των μεγεθών για τα τουριστικά καταλύματα. Στο πλαίσιο αυτό, υπάρχει σχετική εισήγηση να μην γίνουν μεγάλα ξενοδοχεία. Παράλληλα σημειώνεται ότι όσα ξενοδοχεία γίνουν θα πρέπει να γίνονται με σεβασμό στο τοπίο και στις ιδιαιτερότητες του τόπου, δηλαδή με τις λιγότερες δυνατές πισίνες. Αντίστοιχοι περιορισμοί προτείνεται να ισχύουν και στις μεσαίες και μικρότερες μονάδες.

Νάξος: Επείγουσες διαδικασίες αφαλάτωσης ενόψει της τουριστικής περιόδου

Η Δημοτική Επιτροπή του Δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων ενέκρινε τη διενέργεια ανοικτού ηλεκτρονικού διαγωνισμού για την προμήθεια πόσιμου νερού αφαλάτωσης ελάχιστης ποσότητας 2.000 κυβικών μέτρων ανά ημέρα. ‘Όπως επισημαίνεται στην απόφαση, υπάρχει επείγουσα ανάγκη για την άμεση αντιμετώπιση της λειψυδρίας που προκλήθηκε από ασυνήθιστη ανομβρία, με αποτέλεσμα οι απολήψιμες ποσότητες νερού στα δύο φράγματα του νησιού να είναι πολύ μικρότερες από τις ανάγκες και να απαιτείται η συμπλήρωση του υδρευτικού ισοζυγίου με αγορά πόσιμου νερού, το οποίο θα προέρχεται και από αφαλάτωση θαλασσινού νερού. Σημειώνεται ότι η υδροδότηση της Νάξου εξυπηρετείται κυρίως από τους δύο υδατοταμιευτήρες του νησιού (Φράγμα Φανερωμένης και Λιμνοδεξαμενή Εγγαρών), όπου βασικός πόρος νερού είναι οι βροχοπτώσεις. Η Νάξος κατά το τρέχον έτος συνεχίζει να αντιμετωπίζει το πρόβλημα της λειψυδρίας. Επιπλέον, ήταν ιδιαίτερα αυξημένες οι ανάγκες του νερού και της προηγούμενης θερινής τουριστικής περιόδου, λόγω της παρατεταμένης ανομβρίας.

Σχοινούσα: Μια δωρεά που προσδοκά να λύσει το πρόβλημα της ύδρευσης

Η Δημοτική Επιτροπή του Δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων αποδέχτηκε τη δωρεά ενός νέου κτιρίου που θα στεγάσει το μηχανοστάσιο που απαιτείται για την εγκατάσταση και θέση σε λειτουργία των 2 μονάδων επεξεργασίας θαλασσινού νερού για τις ανάγκες της Σχοινούσας. Στην απόφαση αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι η δωρεά είναι ζωτικής σημασίας για τις ανάγκες υδροδότησης της Σχοινούσας.  

Κάρπαθος: Αφαλάτωση μόνο για τις 120 ημέρες της σεζόν

Η Δημοτική Επιτροπή του Δήμου Καρπάθου ενέκρινε την ανάθεση της σύμβασης για την μίσθωση μονάδων αφαλάτωσης διάρκειας 120 ημερών. Η σύμβαση αφορά στη μίσθωση  μίας φορητής μονάδας αφαλάτωσης θαλασσινού νερού, συνολικής δυναμικότητας παραγωγής 1.200 κυβικών μέτρων την ημέρα πόσιμου νερού για τον οικισμό Πηγάδια και μίας φορητής μονάδας αφαλάτωσης θαλασσινού νερού δυναμικότητας παραγωγής 300 κυβικών μέτρων την ημέρα πόσιμου νερού για τον οικισμό Απέρι. Όπως αναφέρεται στην απόφαση, η τουριστική σεζόν στο νησί έχει ήδη ξεκινήσει, ωστόσο οι προσδοκώμενες βροχοπτώσεις δεν ανήλθαν σε επιθυμητά επίπεδα έτσι ώστε να πληρωθεί ο υδροφόρος ορίζοντας, με αποτέλεσμα άλλες γεωτρήσεις να έχουν στερέψει και άλλες να αντλούν υφάλμυρο νερό. Επιπλέον, ως αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής, προκύπτει η δραματική μείωση της ποσοτικής και ποιοτικής επάρκειας των εκμεταλλεύσιμων υπόγειων υδάτων και του υδροφόρου ορίζοντα γενικά.

Σημαντικό παράδειγμα η διακοπή λειτουργίας του διυλιστηρίου που παρείχε στο δήμο νερό από το φράγμα, 1.000 κυβικών ημερησίως καθώς η χαμηλή στάθμη του το καθιστά πλέον αδύνατο προς εκμετάλλευση που οφείλεται στο γεγονός των μειωμένων βροχοπτώσεων. Επομένως κρίθηκε εξαιρετικά επείγουσα η μίσθωση μονάδων αφαλάτωσης για τους καλοκαιρινούς μήνες ώστε να μπορέσει να ανταπεξέλθει η Κάρπαθος στην τουριστική περίοδο.

Ο ημερήσιος πληθυσμός αιχμής το 2030

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην εκτίμηση του ημερήσιου πληθυσμού αιχμής για το έτος 2030, με βάση την περίοδο του Αυγούστου. Ο πληθυσμός αυτός περιλαμβάνει τόσο τους μόνιμους κατοίκους όσο και τους διαμένοντες σε εξοχικές ή δευτερεύουσες κατοικίες, καθώς και τουρίστες που φιλοξενούνται σε ξενοδοχεία και κάμπινγκ. Σύμφωνα με τα στοιχεία του σχεδίου, ο ημερήσιος πληθυσμός αιχμής υπολογίζεται σε περίπου 13.297.610 άτομα. Η Περιφέρεια Αττικής καταγράφει το μεγαλύτερο νούμερο, με περισσότερα από 4,1 εκατομμύρια άτομα, ενώ ακολουθούν η Κεντρική Μακεδονία με 2,2 εκατομμύρια, η Κρήτη με περίπου 967.000 και το Νότιο Αιγαίο με περισσότερους από 740.000 κατοίκους και επισκέπτες. Αξιοσημείωτο είναι ότι ακόμη και οι λιγότερο πυκνοκατοικημένες Περιφέρειες, όπως η Δυτική Μακεδονία και τα Ιόνια Νησιά, παρουσιάζουν σημαντική πληθυσμιακή επιβάρυνση τους θερινούς μήνες.

Για την εκτίμηση των υδρευτικών αναγκών χρησιμοποιήθηκαν τα δεδομένα των αναθεωρημένων Σχεδίων Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών, με κύρια παραδοχή την κατανάλωση 250 λίτρων ανά άτομο ημερησίως για τον μόνιμο πληθυσμό και τους διαμένοντες σε εξοχικές κατοικίες, και 400 λίτρων για τους τουρίστες. Με βάση αυτόν τον υπολογισμό, οι συνολικές ετήσιες υδρευτικές ανάγκες της χώρας το 2030 προβλέπεται να φτάσουν τα 1.080.540.916 κυβικά μέτρα, σημειώνοντας αύξηση σε σχέση με το 2021, όπου καταγράφηκαν 1.037.889.105 κυβικά μέτρα.

Η Περιφέρεια Αττικής καταλαμβάνει για ακόμη μία φορά την πρώτη θέση, με προβλεπόμενη κατανάλωση πάνω από 354 εκατομμύρια κυβικά μέτρα, ενώ υψηλές ανάγκες καταγράφονται και σε Κεντρική Μακεδονία (182 εκατομμύρια), Κρήτη (75 εκατομμύρια), Θεσσαλία (69 εκατομμύρια) και Νότιο Αιγαίο (52 εκατομμύρια κυβικά μέτρα).

Το σχέδιο επισημαίνει ότι το μεγαλύτερο μέρος της ζήτησης – άνω του 90% – προέρχεται από τον μόνιμο πληθυσμό της χώρας, γεγονός που καταδεικνύει την ανάγκη για διαρκή και όχι μόνο εποχική επάρκεια υδροδότησης. Παρότι σε πολλές Περιφέρειες υλοποιούνται ήδη έργα για την ενίσχυση της επάρκειας και τη βελτίωση της ποιότητας του πόσιμου νερού, όπως νέα έργα υδροληψίας, αφαλατώσεις, αναβαθμίσεις δικτύων και επεξεργασίας, καθώς και δράσεις για μείωση των διαρροών και εξοικονόμηση ενέργειας, η εικόνα δεν είναι ενιαία.

Το σχέδιο αναγνώριζε ότι η πλειονότητα των παρόχων νερού σε επίπεδο Περιφέρειας δεν διαθέτει ολοκληρωμένα Γενικά Σχέδια Ύδρευσης ή Σχέδια Ασφάλειας Νερού. Επιπλέον, σε αρκετές περιπτώσεις παρατηρείται σοβαρή υποστελέχωση των τεχνικών υπηρεσιών, καθώς και απουσία των απαραίτητων μελετών που θα επέτρεπαν τον τεκμηριωμένο προγραμματισμό και την κοστολόγηση των απαιτούμενων έργων για τα επόμενα χρόνια.

Κατά συνέπεια, παρότι έχουν γίνει βήματα προς τη διασφάλιση της επάρκειας και ποιότητας του πόσιμου νερού σε όλη την επικράτεια, το Εθνικό Επιχειρησιακό Σχέδιο έφερε στο φως τις ανισότητες και τις αδυναμίες σε επίπεδο σχεδιασμού, που αν δεν αντιμετωπιστούν εγκαίρως, κινδυνεύουν να υπονομεύσουν τη βιωσιμότητα των υδατικών πόρων της χώρας, ειδικά ενόψει των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και των αυξανόμενων τουριστικών ροών.

Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου  

Οι ετήσιες υδρευτικές ανάγκες σε κυβικά μέτρα το 2030 υπολογίζονται σε 52.584.072, με τον αριθμό των κατοίκων σε περιόδους αιχμής να είναι 386.647. Τα αντίστοιχα νούμερα το 2021, ήταν 542.618 κάτοικοι και 39.771.767 κυβικά μέτρα νερού ανά έτος. Σύμφωνα με το Επιχειρησιακό Σχέδιο, η ζήτηση σε νερό ύδρευσης στην Περιφέρεια καλύπτεται από γεωτρήσεις εκμετάλλευσης του υπόγειου δυναμικού, λιμνοδεξαμενές και φράγματα, μονάδες αφαλάτωσης και μεταφορά νερού με υδροφόρες.

Τα τελευταία χρόνια το πρόβλημα επάρκειας της υδροδότησης των νησιών έχει επιδεινωθεί σημαντικά εξαιτίας της πίεσης που ασκείται από τον τουρισμό που αυξάνει τη ζήτηση νερού ανθρώπινης κατανάλωσης καθώς και στη μεγάλη απώλεια του μεταφερόμενου νερού στα δίκτυα ύδρευσης που οφείλεται στην παλαιότητα του δικτύου και η οποία κατά κάποιες εκτιμήσεις υπερέβαινε το 30% του μεταφερόμενου νερού.

Συνεπώς, το κυριότερο πρόβλημα που παρατηρήθηκε σχετιζόταν με την επάρκεια του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης το οποίο επιδεινώνεται κατά τους θερινούς μήνες όπου παρουσιάζεται η αιχμή στην τουριστική κίνηση. Προς αυτή την κατεύθυνση, διακρίθηκε κυρίως η ανάγκη για έργα υδροληψίας και εξωτερικών δικτύων μεταφοράς νερού καθώς και εγκαταστάσεων επεξεργασίας νερού και αφαλατώσεων η οποία μπορεί να συσχετιστεί άμεσα με τα προαναφερόμενα προβλήματα υπεράντλησης και υφαλμύρινσης.