Ολοκληρώθηκαν οι εργασίες υπογειοποίησης των καλωδίων ηλεκτρισμού στη Νικία Νισύρου. Η συγκεκριμένη παρέμβαση αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την αναβάθμιση των ηλεκτρικών υποδομών του νησιού, ενισχύοντας την αισθητική και λειτουργική εικόνα του οικισμού.

Οι εργασίες, οι άλλες ξένησαν τον Οκτώβριο του 2022 από την ΔΕΔΗΕ, ολοκληρώθηκαν με επιτυχία. Αποξηλώθηκαν όλα τα καλώδια και οι κολώνες, έγινε υπογειοποίηση σε όλα τα σημεία του οικισμού και μια ποξη ενός εναερίου Υποσταθμού Μέσης - Χαμηλής Τάσης και αντικατάσταση του με Συνεπτυγμένο Υποσταθμό, σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές και τα πρότυπα ασφαλείας.

Το έργο κόστισε 277 χιλιάδες ευρώ. Ο Δήμος Νισύρου κατέβαλε στη ΔΕΔΗΕ το ποσό του 50% του κόστους, ήτοι 138.351 ευρώ. Σύμφωνα με το άρθρο 11 του   Προεδρικού Διατάγματος 08-03-2002: Καθορισμός ορίων παραδοσιακού οικισμού Μανδρακίου, Δήμου Νισύρου (νομού Δωδεκανήσου), γενικών και ειδικών όρων και περιορισμών δόμησης των παραδοσιακών οικισμών Μανδράκι, Νικιά και Εμπορειός Δήμου Νισύρου (νομού Δωδεκανήσου), (ΦΕΚ 237/Δ/2002), 26-03-2002, τα έργα υποδομής των οργανισμών κοινής ωφελείας (ΔΕΗ, ΟΤΕ, κλπ) επιβάλλεται να είναι υπόγεια.

Έναρξη εγκαταστάσεων νέων φωτιστικών στους δρόμους του οικισμού εγκεκριμένων από την Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Δωδεκανήσου.

Η επιλογή της υπογειοποίησης αποτελεί μια στρατηγική απόφαση που αποσκοπεί στην αισθητική αναβάθμιση και την προστασία των δικτύων από καιρικές συνθήκες και άλλους παράγοντες, διασφαλίζοντας την απρόσκοπτη και ασφαλή παροχή ηλεκτρικής ενέργειας.

Με την απομάκρυνση των υπογείων καλωδίων από την επιφάνεια, η εικόνα του χωριού απέκτησε μια πιο καθαρή και φυσική άποψη, δίνοντας έμφαση στην παραδοσιακή αρχιτεκτονική και το φυσικό τοπίο.

Αυτή η αλλαγή συμβάλλει στη δημιουργία πιο ελκυστικών δημόσιων χωρών, καθιστώντας το τοπίο πιο αρμονικό και ελκυστικό τόσο για τους κατοίκους όσο και για τους πολίτες. Επιπλέον, η αλλαγή από τις καλωδιώσεις που κρέμονται ή διατρέχουν τον οικισμό μειώνει την οπτική ρύπανση και βοηθά στη διατήρηση της πολιτιστικής και αρχιτεκτονικής ταυτότητας του νησιού.

Η αναβάθμιση αυτή ενισχύει το τοπικό αισθητικό περιβάλλον, δημιουργώντας ένα πιο φιλικό και ευχάριστο χώρο για όλους, ενώ παράλληλα αναδεικνύει την φυσική ομορφιά και την παραδοσιακή αρχιτεκτονική του νησιού μας.

Ο Δήμαρχος Νισύρου κ. Χριστοφής Κορωναίος σε δήλωση του ανέφερε: « Ευχαριστώ όλους τους εμπλεκόμενους εργαζόμενους, εργαζόμενους και κατοίκους για την υπομονή και την υποστήριξή τους κατά τη διάρκεια των εργασιών. Η αναβάθμιση των υποδομών και η αισθητική αναβάθμιση του οικισμού των Νικειών αποτελούν βασικές προτεραιότητες στην προσπάθεια μας να διατηρήσουμε και να αναδείξουμε την ιδιαίτερη ταυτότητα και ομορφιά του νησιού μας».

Ἡ Ἱερά Μητρόπολις Κώου καί Νισύρου ἀνακοινώνει ὅτι τή Δευτέρα 19 Μαΐου 2025 στίς 7.00 μ.μ. θά τελεσθεῖ στό Ἱερό Παρεκκλήσιο Ἁγίου Νικολάου τῶν Πτωχῶν (ἐπί τῆς ὁδοῦ Ἀρτεμισίας) Ἀρχιερατικός Ἑσπερινός ἐπί τῇ Ἀνακομιδῇ τῶν Ἱερῶν Λειψάνων τοῦ Ἁγίου Νικολάου Ἀρχιεπισκόπου Μύρων τῆς Λυκίας τοῦ Θαυματουργοῦ χοροστατοῦντος τοῦ Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχου μας Μητροπολίτου Κώου καί Νισύρου κ. Ναθαναήλ.

Ἐκ τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Η ΔΕΥΑ Κω επιλέχθηκε ως εταίρος στο διασυνοριακό έργο "Promoting Energy Efficiency and Conservative Water Use towards a Low Carbon Urban Freshwater Supply Chain" (FRESHNESS), που χρηματοδοτείται στο πλαίσιο του προγράμματος INTERREG VI-A Ελλάδα - Κύπρος 2021-2027.

H χρηματοδότηση που αφορά την ΔΕΥΑ Κω ανέρχεται στα 225.000 ευρώ και επικεντρώνεται στη μείωση του μη ανταποδοτικού νερού (μη τιμολογούμενου) μέσω της εφαρμογής καινοτόμων τεχνολογιών και πρακτικών.

Ο Πρόεδρος της ΔΕΥΑΚ Κωνσταντίνος Ζαχαρός δήλωσε την ικανοποίηση του για την πρόσκληση του Α.Π.Θ. προς τη ΔΕΥΑ Κω να συμμετάσχει στο πρόγραμμα ενώ τόνισε  χαρακτηριστικά « … η Δ.Ε.Υ.Α.Κ., μέσω του έργου FRESHNESS, συμβάλει ενεργά στην προστασία των φυσικών πόρων και στη διασφάλιση της βιώσιμης διαχείρισής τους. Το έργο αναμένεται να έχει σημαντικό θετικό αντίκτυπο σε τοπικό και διασυνοριακό επίπεδο, ενισχύοντας τη συνεργασία Ελλάδας και Κύπρου στη βιώσιμη ανάπτυξη» επισημαίνοντας παράλληλα ότι «…για άλλη μια φορά, αποδεικνύονται το υψηλό επίπεδο και οι δυνατότητες των εργαζομένων της ΔΕΥΑΚ, που με γνώση και εμπειρία οδηγούν την επιχείρηση σε καινοτόμες προτάσεις, συμβάλλοντας ουσιαστικά στο μέλλον του νησιού μας.»

Το έργο FRESHNESS στοχεύει στη βελτίωση της διαχείρισης υδατικών και ενεργειακών πόρων μέσω καινοτόμων τεχνολογιών, μειώνοντας το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και ενισχύοντας την ανθεκτικότητα των υποδομών ύδρευσης.

Οι βασικές δράσεις του έργου περιλαμβάνουν:

• Ανάπτυξη υδατικού ισοζυγίου για την ορθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων.

• Βελτιστοποίηση της λειτουργίας των αντλιοστασίων για μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης.

• Χαρτογράφηση αδυναμιών και ευπαθειών του δικτύου ύδρευσης.

• Χρήση έξυπνων υδρομετρητών για την ακριβή καταγραφή των καταναλώσεων.

Στο έργο, εκτός από τη Δ.Ε.Υ.Α.Κ., συμμετέχουν: ως συντονιστής εταίρος το Α.Π.Θ. (Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης), η ΔΕΥΑ Ηρακλείου, ο Επαρχιακός Οργανισμός Αυτοδιοίκησης Λάρνακας και ο Επαρχιακός Οργανισμός Αυτοδιοίκησης Λεμεσού.

Την επιστημονική ευθύνη του έργου έχει ο καθηγητής Βασίλης Κανακούδης, Διευθυντής του Εργαστηρίου Υδραυλικής και Υδραυλικών Έργων του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του Α.Π.Θ..

Εν τω μεταξύ, στις 7 Μαρτίου 2025 συνήλθαν σε υβριδική διάσκεψη το εταιρικό σχήμα της εγκεκριμένης πράξης FRESHNESS, στελέχη της Ειδικής Υπηρεσίας (ΕΥ) INTERREG 2021-2027 και της Κοινής Γραμματείας (ΚΓ) του Προγράμματος Ελλάδα-Κύπρος 2021-2027.

Στη συνάντηση τη ΔΕΥΑ Κω εκπροσώπησαν, ο Πρόεδρος Κωνσταντίνος Ζαχαρός και η Γενική Διευθύντρια Ευτυχία Παπαλεξίου.

Συζητήθηκαν αναλυτικά οι στόχοι του έργου, η πορεία υλοποίησης και οι επόμενες ενέργειες που θα διασφαλίσουν την επιτυχή ολοκλήρωσή του.

Επίσης, στις 9 Μαΐου 2025 πραγματοποιήθηκε διαδικτυακή ημερίδα ενημέρωσης των δικαιούχων όλων των  έργων του προγράμματος.

Στο πλαίσιο του έργου θα διεξαχθούν συναντήσεις εργασίας σε Κω, Ηράκλειο, Λεμεσό και Λάρνακα.

Στην Κω η συνάντηση έχει καθοριστεί για το διήμερο 17 – 18 Ιουνίου 2025.

Σε χρονογράφημά μας της 23/2/2018 με την επικεφαλίδα «ΜΟΡΦΕΣ ΤΗΣ ΚΩ» έχουμε περιγράψει στο μέτρο που η πένα μας επιτρέπει, τη μορφή του αλησμόνητου επιφανούς Κώου, καθηγητή της Γαλλικής γλώσσας στο Ιπποκράτειο  Γυμνάσιο Κω από το 1937 μέχρι το έτος 1956  Νικόλαου Χατζηβασιλείου.

Στο ίδιο χρονογράφημα προσπαθήσαμε να αναδείξουμε  την προσωπικότητά του ως Έλληνα ευπατρίδη, την αντίστασή του κατά του Ιταλικού φασισμού και τις χειμαρρώδεις προσπάθειες και κινήσεις του για την άμεση εγκαθίδρυση ελληνικών αρχών στο νησί κατά τη διάρκεια αποχώρησης των Γερμανών, πριν προλάβουν οι καραδοκούντες Άγγλοι να καταλάβουν και καθυποτάξουν διοικητικά το νησί.

Οι αστραπιαίες κινήσεις του Νικόλαου Χατζηβασιλείου έλαβαν χώρα κυρίως στις 9 Μαΐου 1945, δηλαδή επετειακά σαν αύριο.

Επικαιροποιώντας την αναδημοσίευση του χρονογραφήματος εκείνου, κάνω έκκληση στο Δήμο Κω, να τιμήσει τον Νικόλαο Χατζηβασιλείου τοποθετώντας με δαπάνες του μια προτομή στον αύλιο χώρο του Ιπποκράτειου Γυμνασίου (σήμερα Λυκείου Κω)  παραπλεύρως αυτής του άλλου μεγάλου Κώου Γυμνασιάρχη Γαβριήλ Παπαθεοφάνους.

ΜΟΡΦΕΣ ΤΗΣ ΚΩ

Νικόλαος (Νίκος) Χατζηβασιλείου

«…Ο Νίκος Χατζηβασιλείου παραμένει μια αγνοημένη προσωπικότητα της μεσοπολεμικής περιόδου και των δύο πρώτων μεταπολεμικών δεκαετιών. Υπήρξε αγνοημένος για τους νεότερους φυσικά, στο μέτρο που δεν μπόρεσε ή δεν θέλησε ο ίδιος να δημιουργήσει τις βάσεις για την υστεροφημία του ή να καλλιεργήσει δημόσιες σχέσεις ….». Με αυτήν την περικοπή στην εισαγωγή του στο βιβλίο  «Η δράση ενός Δωδεκανήσιου εκπαιδευτικού μέσα από τα κείμενά του», που εξέδωσε ο πνευματικός όμιλος Κώων «Ο ΦΙΛΗΤΑΣ», ο  καθηγητής Πανεπιστημίου Αχιλλέας Κουτσουράδης, μας φέρνει σε επαφή με έναν πράγματι λησμονημένο Κώον άνδρα, ο οποίος υπηρέτησε με πάθος τις ιδέες του και απήλθε σεμνός μέχρι αφάνειας και ταπεινός μέχρι λησμονιάς.

Πρόκειται για τον αξέχαστο  για όλους όσους είχαν την τύχη να υπάρξουν μαθητές του και για όσους άλλους  να τον ζήσουν από κοντά, Νίκο Χατζηβασιλείου, τον καθηγητή που δίδασκε Γαλλικά στο Ιπποκράτειο Γυμνάσιο από την απελευθέρωση μέχρι το 1956, όταν λόγοι οικογενειακοί τον ανάγκασαν να ζητήσει μετάθεση στην Αθήνα.

Πολυσύνθετη προσωπικότητα με χαρακτήρα ακέραιο και ψυχή παιδιού γεμάτη γλυκύτητα, βρισκόταν πάντα δεκαετίες μπροστά από την εποχή του. Το ήθος, το ύφος, η ματιά, η κίνηση, η συμπεριφορά του, εκπέμπονταν πάντοτε από θέση πατρική προς οποιονδήποτε και κυρίως προς τους μαθητές του. Δεν έβριζε, δεν απειλούσε, δεν χρησιμοποιούσε βία, δεν οργιζόταν, δεν φώναζε, δεν χειρονομούσε. Μόνο μια λέξη έλεγε σε κάθε αδιάβαστο μαθητή. «Χαλουβά». Σ’ αυτή την λέξη περιείχετο η εκτόνωση της όποιας αδήλωτης κατ’ άλλον τρόπο διαμαρτυρίας του. Γι’ αυτό και οι μαθητές του από τα πρώτα χρόνια της επαναλειτουργίας του Γυμνασίου μετά την απελευθέρωση, του «κόλλησαν» το ομώνυμο με τη διαμαρτυρία του «παρατσούκλι», «χαλουβάς». Έτσι πέρασε σ’ όλες τις τάξεις και σ’ όλους τους μαθητές.

Ο ίδιος το ήξερε πολύ καλά και κατά καιρούς όταν εκτόξευε τον χαρακτηρισμόν αυτόν σε κάποιον μαθητή,  συμπλήρωνε: «Ξέρω, εμένα λέτε χαλουβά, αλλά εγώ ήρθα διαβασμένος…..».

Η μορφή με την οποία ασχολείται το παρόν, δεν ήταν ένας απλός καθηγητής που δίδασκε για να κερδίσει τον επιούσιο. Προικισμένος  με υψηλό δείκτη ευφυϊας, ποτισμένος με τα αγνότερα των πατριωτικών αισθημάτων, δεμένος με την οικογένειά του με δεσμά που δεν λύνονται  ποτέ, αλλά μόνο σπάνε με το θάνατο, δεν μπορούσε παρά να υπηρετήσει με τέλεια αυταπάρνηση και μοναδικό αλτρουϊσμό τις ιδέες της πατρίδας, με κεντρικό στόχο την απελευθέρωση των νησιών μας από την ιταλική μπότα, την «πάση δυνάμει» μόρφωση των νέων και βέβαια την υπηρέτηση με ακραία αυταπάρνηση μέχρι τέλους της πληγωμένης οικογένειάς του, στην οποία προσέφερε τα πάντα.

Γεννήθηκε το 1905 στην πόλη της Κω, επί Τουρκοκρατίας. Πριν καλά-καλά συνειδητοποιήσει πώς το σουλτανικό φέσι  τον διαφεντεύει, ήρθε η μπότα του Ιταλού το 1912. Σαν αιθέρια  εισπνοή διαπέρασε όλον τον Ρωμέϊκο πληθυσμό η πίστη πώς ο ομόθρησκος μελανοχίτωνας, δεν θα διαφεντεύει σαν τον προηγούμενο Μογγόλο, αλλά με αδελφική διάθεση και αέρα δημοκρατικής Ευρώπης. Δεν άργησε βέβαια να ξεφτίσει η προβιά του αμνού, να φανεί  το πρόσωπο του λύκου και να πιστοποιηθεί πώς «η δευτέρα πλάνη ήταν χείρων της πρώτης».

Από πολύ νωρίς συνειδητοποίησε, πώς ο αγώνας της ζωής του, θα ήταν ένας πολύκορφος  Γολγοθάς. Πάθος για την απελευθέρωση των νησιών, χρέος να διατηρηθεί η ελληνική παιδεία κάτω από συνθήκες τραγικές, αγώνας να υπηρετήσει με επάρκεια  τα άρρωστα μέλη της οικογένειάς του.

Τρεις μεγαλεπήβολοι στόχοι, που οι συνθήκες μέσα στις  οποίες φύτρωσαν και ζητούσαν υλοποίηση, φάνταζαν πως είναι μάλλον «δονκιχωτικοί» παρά ρεαλιστικοί. Κι όμως τους πέτυχε όλους, έστω κι αν χρειάστηκε να ποτίσει τον καθένα με το αίμα της καρδιάς του και να φύγει με ένα απροσδιόριστο παράπονο και έναν αδιόρατο πόνο.

Στον περισσότερο κόσμο,  επικρατούσε η εντύπωση πως ήταν ένας απλός καθηγητής μιας ξένης γλώσσας,  με υποτιμημένη μάλιστα την σπουδαιότητά της. Ελάχιστοι γνωρίζουν πως ήταν εκτός από ξεχωριστός άνθρωπος και ένας πολυτάλαντος επιστήμονας με πολύπλευρες σπουδές και γνώσεις. Πτυχιούχος φιλόλογος, διπλωματούχος της γαλλικής γλώσσας, άριστος γνώστης της ιταλικής με πιστοποιημένο τίτλο σπουδών, κάτοχος της λατινικής και της γερμανικής. Σπουδές που πραγματοποιήθηκαν σταδιακά, από το Δημοτικό σχολείο Κω, το Γυμνάσιο Καλύμνου, το Γαλλικό Κολέγιο Ρόδου, το Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Πανεπιστήμιο Πίζας Ιταλίας. Οι παραπάνω σπουδές υλοποιούνται από τις αρχές της δεκαετίας του 1920 μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1930, περίοδος που η Δωδεκάνησος αποτελεί ιταλική κτήση. Η μετάβασή του στην Ελλάδα για ανώτατες σπουδές γίνεται υπό προϋποθέσεις εισόδου σε ξένη χώρα. Ο  πλους διαρκεί τρεις ημέρες κατά μέσον όρο και τα οικονομικά της οικογένειάς του  είναι αδύναμα ν’ αντέξουν τη βάρη επιβίωσης και σπουδών.

Βραχίονας οικονομικός στον οποίο στηρίχθηκε, ο πρώτος θείος και νονός του Αχιλλέας Μουζάκης. Άλλη μια μορφή της Κω με προσφορές που παραμένουν κάτω από τη σφραγίδα της αιώνιας μυστικότητας και αφάνειας. Ένας πανέξυπνος έμπορος με εξαιρετική επιχειρηματικότητα, βασισμένη στο δαιμόνιο ένστικτο και στην έμπνευσή  του, που του απέφερε πλούτο ικανό να προσφέρει χείρα βοηθείας όπου υπήρχε ανάγκη και κυρίως στην ευρύτερη οικογένειά του, χωρίς να γνωρίζει  «η αριστερά τι ποιούσε η δεξιά του».

Αλήθεια ποιος από τον πρώτον επώνυμο ως τον έσχατον ανώνυμο των κατοίκων αυτού του νησιού γνωρίζει ότι ο Αχιλλέας Μουζάκης εγγυήθηκε ατομικώς και βεβαίως με την όλη ακίνητη περιουσία του στην ιταλική τράπεζα Banco di Secilia, για να χορηγηθεί μεγάλο ποσό δανείου για την ανοικοδόμηση του Ιερού Ναού της Αγίας Παρασκευής, πέραν βέβαια της προσωπικής του συμβολής, ενώ κατ’ αξίωσή του ουδεμία μνεία γίνεται στην μαρμάρινη πλάκα των ευεργετών του Ναού;

Με κινητήριο μοχλό την προσφορά του θείου του, ο Νίκος Χατζηβασιλείου κατάφερε  να επιβιώσει και ν’ αποπερατώσει τις σπουδές του.

Η μοίρα όμως του είχε πάμπολλα-μαύρα- μαντάτα γραμμένα στα δεφτέρια της και χαιρέκακα του έστελνε ένα-ένα κατά καιρούς, έτσι για να μην μπορεί ποτέ να λησμονήσει ή να αποβάλει  από τα παραπονεμένα μάτια τη θλίψη του.

Το έτος 1929 απεβίωσε ο πατέρας του κατά τη διάρκεια εγχειρήσεως. 

Το  έτος 1933 έγινε ο μεγάλος σεισμός της Κω κατά τον οποίο και σκοτώθηκαν περίπου 600 άτομα από την κατάρρευση μεγάλου αριθμού παλαιών  κατοικιών.

Μέσα στα θύματα και η μητέρα του. Θάνατος που από ατύχημα εξελίχθηκε σε τραγωδία. Ο ίδιος βρισκόταν  στην Αθήνα φοιτώντας στην φιλοσοφική σχολή. Η μόνη αδελφή του και μοναχοκόρη της οικογένειας η Μαρία, γίνεται μάρτυρας ενός τρομακτικού  θεάματος. Ο τοίχος του σπιτιού που κατέρρευσε, καταπλάκωσε και πολτοποίησε το κεφάλι της μητέρας της. Η θέα προκάλεσε τέτοιο σοκ στη Μαρία και το μυαλό της διαταράχθηκε  τόσο, ώστε ποτέ δεν επανήλθε στη φυσιολογική του διάσταση και θέση. Έτσι από μιαν εντελώς φυσιολογική γυναίκα, μετεβλήθη σε ένα ανάπηρο πλάσμα που ακούμπησε στην πλάτη του αδελφού της για ισόβια προστασία και υπηρέτηση.

Κατά το έτος 1955 απεβίωσε ο αδελφός του Δημήτρης από εγκεφαλική αιμορραγία.

Μετά τον θάνατον αυτόν επιδεινώθηκε η κατάσταση της αδελφής του Μαρίας και αναγκάσθηκε να ζητήσει μετάθεση σε Γυμνάσιο των Αθηνών, για να είναι ευχερέστερη η παρακολούθησή της από ειδικευμένους γιατρούς.

Το 1962 απεβίωσε και ο έτερος αδελφός του Παναγιώτης από γάγγραινα. Έμεινε μόνος με την άρρωστη αδελφή, να ’ναι γι’ αυτήν πατέρας, αδελφός, νοσοκόμος και προστάτης.

Μα το πεδίο στο οποίο έδωσε απίστευτες μάχες σαν φλογοβόλος μαχητής και στο οποίο διέπρεψε και με τους αγώνες του  συνέβαλε να σωθεί ο τόπος μας ήταν άλλο. Ήταν το πεδίο της διατήρησης της ελληνικής γλώσσας, της μορφώσεως των παιδιών της εποχής, για να μην νομιμοποιηθεί και μονιμοποιηθεί  σαν μάνα γλώσσα η υποχρεωτικώς καθιερωθείσα σαν τέτοια ιταλική.

Έτσι  σε  συνεργασία με  μιαν άλλη ιερή μορφή της Κω τον Αρχιμανδρίτη Φιλήμονα, τοποτηρητή του μητροπολιτικού θρόνου, οργάνωναν και χρηματοδοτούσαν παντοιοτρόπως κρυφά και μυστικά τη λειτουργία των δημοτικών σχολείων και του Ιπποκρατείου Γυμνασίου. Οι φασίστες τον είχαν υπό παρακολούθηση και συνεχώς παρενέβαλλαν  προσκόμματα στο έργο του. Το 1937 διδάσκει ως φιλόλογος στο Ιπποκράτειο Γυμνάσιο, αρχαία Ελληνικά, Γαλλικά και Λατινικά, υπό το άγρυπνο μάτι του Ιταλού επιθεωρητή. Εκείνο το έτος οι Ιταλοί διαπιστώνοντας ότι τρεις διακεκριμένοι καθηγητές του Ιπποκρατείου  Γυμνασίου, ξεφεύγουν από την ιταλική εκπαίδευση και στις παραδόσεις των παρεισέφρυαν  πατριωτικά συνθήματα, διέταξαν  τη μετάθεσή τους στο Νικηφόρειο Γυμνάσιο Καλύμνου, το οποίο χρηματοδοτούσε αποκλειστικά ο Δήμος Καλυμνίων και όχι το ιταλικό κράτος. Οι  δυσμενώς μετατεθέντες ήσαν  ο Νίκος Χατζηβασιλείου, ο Γαβριήλ Παπαθεοφάνους-ο Γυμνασιάρχης μετά την απελευθέρωση- και ο Κώστας  Λουκίδης.

Περί το τέλος του σχολικού έτους 1937, εκλήθησαν όλοι οι καθηγητές να ενταχθούν στη φασιστική οργάνωση «Dopolavoro». Αρνήθηκαν όλοι. Οι μισοί καθηγητές απολύθηκαν και άλλοι από αυτούς ανεχώρησαν οικειοθελώς για την Ελλάδα, ενώ άλλοι εξορίσθησαν ισόβια από την Ιταλική Διοίκηση (Γαβριήλ Παπαθεοφάνους). Ο Νίκος Χατζηβασιλείου απελύθη και έμενε άνεργος στην Κω.

Η ιταλική οικονομική εφορία είχε επείγουσα ανάγκη ενός Ιταλομαθούς υπαλλήλου για να κάνει τον διερμηνέα της διοικήσεως στις συναλλαγές της με το ελληνικό κοινό. Του προσφέρουν τη θέση,  αλλά αν και σε άθλια οικονομική κατάσταση ευρισκόμενος αρνείται. Η Ελληνορθόδοξη Κοινότητα τον πιέζει να δεχθεί, διότι από τη θέση αυτή θα προσφέρει υπηρεσίες στο στενάζον  ελληνικό στοιχείο.

Υποκύπτει και υπηρετεί ως διερμηνέας  σχεδόν μέχρι την άφιξη των Γερμανών τον Οκτώβριο του 1943. Παρά την σκληρότητά τους οι νέοι κατακτητές επέδειξαν προς το ελληνικό στοιχείο συμπάθεια, προφανώς ένεκα του μίσους που ένοιωθαν πια προς τους πρώην συμμάχους τους Ιταλούς.

Η Ελληνική Κοινότητα με επικεφαλής τον Νίκο Χατζηβασιλείου και τον Αρχιμανδρίτη Φιλήμονα, ζητούν από τον Γερμανικό Διοικητή να τους επιτρέψει ν’ ανοίξουν τα σχολεία, τα οποία είχαν προ πολλού κλείσει οι Ιταλοί. Ο Γερμανός διοικητής το επιτρέπει και τα σχολεία ανοίγουν το 1944 παρά τις σπασμωδικές αντιδράσεις των Ιταλών υπευθύνων της εκπαίδευσης. Τα σχολεία άνοιξαν, αλλά χρήματα και δάσκαλοι δεν υπήρχαν. Ο ρόλος του αναστηλωτή και αναδιοργανωτή ανατίθεται από την Κοινότητα στο Νίκο Χατζηβασιλείου. Παρά τις μύριες αντιδράσεις της ιταλικής πολιτικής διοίκησης, κάλεσε  αμέσως όλους τους παυθέντες  δασκάλους και καθηγητές, χώρισε τους μαθητές σε τάξεις, διηύθυνε τις εξετάσεις, επέβλεπε  τη χορήγηση πιστοποιητικών (ενδεικτικών) φοιτήσεως, μεριμνούσε για τη στοιχειώδη οικονομική εισφορά στους διδάσκοντες και δεν άφηνε να του ξεφύγει τίποτε αναγκαίο και απαραίτητο. Μέχρι το τέλος του 1945, όλα τα σχολεία  ήσαν πλήρως οργανωμένα και λειτουργούσαν σχεδόν  τέλεια, αλλά πάντοτε υπό ιταλική διοίκηση.

Ο Ιταλός  έφορος προσπάθησε κατ’ επανάληψη  να τον εμποδίσει  απειλώντας τον με απόλυση από τη θέση του διερμηνέα, από την οποία κέρδιζε τον πενιχρό επιούσιο. Ο Νίκος Χατζηβασιλείου δεν υπέκυπτε στις πιέσεις.  Στο τέλος τον κάλεσε και του απηύθυνε τη φράση «Professore recolate la vostra posizione, siete impiegato del Governo Italiano» (Καθηγητά κανονίστε τη θέση σας, είσθε υπάλληλος της Ιταλικής Κυβερνήσεως».

Με σθένος ο Νίκος Χατζηβασιλείου του απάντησε: «Vi appretto evi auiniro purchė siete un italiano, un fascista, un idealista: Altretanto pero dovete pensare per une auseno un professore Greco (Σας εκτιμώ και σας σέβομαι, διότι είσθε ένας Ιταλός, ένας φασίστας, ένας ιδεολόγος. Ανάλογα όμως πρέπει να σκεφθείτε και για μένα που είμαι ένας Έλλην καθηγητής).

Ο  διευθυντής δεν επέμενε. Ο καθηγητής μας συνέχισε την πατριωτική του δραστηριότητα, η οποία ανεπτύσσετο με γεωμετρική πρόοδο, καθώς βοηθούσε και το κλίμα του εντεινόμενου ελέγχου  των Ιταλοκρατούμενων Υπηρεσιών από τους κατακτητές τους Γερμανούς.

30 Ιανουαρίου 1945, ημέρα σημαδιακή. Όλα τα σχολεία προσήλθαν  στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου για την γιορτή των τριών Ιεραρχών. Ο καθηγητής ζήτησε άδεια από τον Διοικητή του  για να προσέλθει και ν’ ανάψει ένα κερί. Του δίδεται, αλλά πίσω του εντεταλμένος Ελληνόφων Ιταλός τον παρακολουθεί για να διαπιστώσει το εύρος της συμμετοχής του. Αντί ν’ ανάψει κερί, ανεβαίνει στο υπερυψωμένο στασίδι, δίπλα στον μητροπολιτικό θρόνο και εκφωνεί πύρινο πατριωτικό λόγο, κατά το μείζον  εθνεγερτικό και κατά το έλασσον θρησκευτικό. Ο πληροφοριοδότης  μεταφέρει τα πάντα στον Διοικητή.

Καλείται σε απολογία παρουσία των Ιταλικών Αρχών με επαπειλούμενες κατηγορίες οι οποίες μπορούσαν να επισύρουν και τον θάνατο για προδοσία. Στη συνεδρίαση μετέχει και ο Γερμανός Κομισάριος κατά διαταγή της στρατιωτικής διοικήσεως των Γερμανών. Ο τελευταίος διετύπωσε την άρνησή του επί της κατηγορίας. Ο καθηγητής αφέθηκε ελεύθερος.

Κατά την άνοιξη του  1945 και ενώ πλέον ο πόλεμος είχε χαθεί για τον Άξονα, οι Ιταλοί επέμεναν να ελέγχουν τις πολιτικές υπηρεσίες, διότι τα Δωδεκάνησα θεωρούντο εδάφη ιταλικά. Εφορία, Δημαρχεία, Κτηματολόγιο, Αστυνομία, Εκπαίδευση, Επαρχείο κ.λ.π. Όλα είχαν Ιταλούς Προϊσταμένους και η επίσημη γλώσσα στην οποία ετηρούντο τα πάσης φύσεως έγγραφα ήταν η ιταλική.

Αυτήν την ιταλική πολιτική διοίκηση έβαλε στόχο να αποξηλώσει, ν’ αναδιοργανώσει και αναστελεχώσει  με Έλληνες, «επαναστατικώ δικαίω» και

«de facto», ώστε να μην υπάρξει κενό εξουσίας με την άφιξη των Άγγλων, οι οποίοι «τσουρμάριζαν», ήδη στην απέναντι ακτή της Αλικαρνασσού και αναμένοντο από στιγμή σε στιγμή. Αν εύρισκαν το κενό της πολιτικής εξουσίας οι Άγγλοι ήταν πλέον ή βέβαιο ότι οι ίδιοι θα επαναστελέχωναν  τη διοίκηση και αυτό θα εσήμαινε μια νέα κατοχή.

Για να κάμψει κάθε αντίσταση του οργανωμένου ακόμη ιταλικού κράτους οργάνωσε στις 9/5/1945 παλλαϊκό κίνημα με το σύνολο σχεδόν του πληθυσμού να μετέχει σ’ αυτό,  να εφορμά από την αρχή της λεωφόρου Ιπποκράτους και να κατευθύνεται προς τα συγκροτήματα των εκπαιδευτηρίων Δημοτικών  και Γυμνασίου της πόλης. Πολλοί πολίτες κρατούσαν πολεμικά όπλα στα χέρια και πυροβολούσαν στον αέρα, ενώ η ορμή του πλήθους και του επικεφαλής Νίκου Χατζηβασιλείου, ήταν άφρενη.

Εφόρμησαν πρώτα στα Δημοτικά Σχολεία τα οποία κατέλαβαν και ακολούθως έφθασαν στο Ιπποκράτειο Γυμνάσιο. Εκεί αντίκρυσαν τον Ιταλό Διοικητή, να έχει τεταμένα τα χέρια του στην κεντρική πύλη, απευθυνόμενος δε στον Νίκο Χατζηβασιλείου του είπε: «gui non sipuȯ entrare»( εδώ δεν μπορείτε να μπείτε). Οι ένοπλοι  άρχισαν να πυροβολούν στον αέρα , αλλά ο Ιταλός δεν υπέκυπτε. Αμέσως έστειλε ο Ν. Χατζηβασιλείου ανθρώπους του στον Γερμανό Διοικητή και ζήτησε την παρέμβασή του. Ο τελευταίος προσήλθε αμέσως στο Γυμνάσιο. Ο Ιταλός στη θέα και μόνον του Γερμανού ο οποίος τον κοίταξε  με βλοσυρό  ύφος, παρέδωσε το Γυμνάσιο, το οποίο οργανώθηκε πάνω σε όλες τις βάσεις και αρχές της ελληνικής εκπαίδευσης.

Αμέσως μετά εφόρμησαν στην Οικονομική Εφορία για να την μετατρέψουν σε ελληνική υπηρεσία. Όμως οι Ιταλοί είχαν ήδη εξαφανιστεί, ο Νίκος Χατζηβασιλείου απέστειλε ανθρώπους του στο σπίτι του ταμία, τον οποίο προσήγαγαν βιαίως στα γραφεία της Εφορίας και τον ανάγκασαν να παραδώσει  το ταμείο και τα βιβλία σε Έλληνες πολίτες.

Ακολούθησε αμέσως  πορεία προς τα γραφεία της Ιταλικής Διοικήσεως, ο Προϊστάμενος της οποίας παρέδωσε τα κλειδιά των γραφείων.

Στη συνέχεια έγιναν οι  καταλήψεις της Δημαρχίας, του Κτηματολογίου, του τελωνείου και όλων των υπηρεσιών.

Μετά την ολοκλήρωση των καταλήψεων, μετέβη όλο το πλήθος στη Μητρόπολη, όπου εστεγάζοντο τα γραφεία της Ορθοδόξου Κοινότητος και εξέλεξαν δια βοής Δήμαρχο, τον νέο τότε δικηγόρο Γεώργιο Κουτσουράδη ώστε ν’ αποκτήσει ο Δήμος κεφαλή διοικήσεως.

Οι αστραπιαίες αυτές κινήσεις υπό την ηγεσία ενός διορατικού και φλογερού πατριώτη είχαν σαν αποτέλεσμα να έχουν καταληφθεί όλες οι υπηρεσίες μέχρι περίπου την 11^η πρωϊνή. Όταν μετά μιαν ώρα στις 12 της ίδιας ημέρας αφίχθησαν οι Άγγλοι από την Αλικαρνασσό, βρέθηκαν προ τελελεσμένων γεγονότων. Ενδεχόμενη παρέμβασή των να ανατρέψουν την «de facto»κατάσταση, θα δημιουργούσε και πάλιν αναταραχή, γι’ αυτό και δεν το επεδίωξαν. Απλά αρκέστηκαν να έχουν την στρατιωτική διοίκηση του νησιού.

Ακολούθως ο ίδιος ο Νίκος Χατζηβασιλείου υπηρέτησε αφιλοκερδώς σε διάφορες θέσεις με πρωταρχικό στόχο την πλήρη κατάργηση της ιταλικής γλώσσας από τις υπηρεσίες και την αντικατάστασή της από την ελληνική και τη στελέχωση όλων των υπηρεσιών από Έλληνες πολίτες.

Έτσι μέχρι να ενσωματωθεί επίσημα η Δωδεκάνησος στην Ελλάδα  υπηρέτησε αμισθί, ως διευθυντής οικονομικών υπηρεσιών της νήσου, ως αρχιγραμματέας του νεοσύστατου Δήμου Κω και πάντοτε ως προϊστάμενος και γενικός διευθυντής όλων των υπηρεσιών  της εκπαίδευσης. Με την εγκατάσταση του ελληνικού κράτους και την αναδιοργάνωση των υπηρεσιών, επανήλθε στην έδρα του ως καθηγητής της γαλλικής γλώσσας στο Ιπποκράτειο Γυμνάσιο, στο οποίο υπηρέτησε μέχρι το 1956, οπότε και ζήτησε μετάθεση σε γυμνάσιο των Αθηνών, για έναν και μόνο λόγο. Για να παρέχει στην αδελφή του καλύτερες ιατρικές και νοσοκομειακές υπηρεσίες. Το 1975 πέθανε στην Αθήνα και η σωρός του μεταφέρθηκε στην Κω, όπου και ετάφη.

Ατυχώς με το κλείσιμο του βιολογικού του κύκλου έκλεισε και ο κύκλος της μνήμης της ιδιαίτερης πατρίδας του.

Ο ίδιος βέβαια δεν λειτούργησε ποτέ με ιδιοτέλεια και ούτε εστόχευσε σε μεταθανάτια υστεροφημία. Το πάθος του για την ελληνική παιδεία, την ελληνική γλώσσα και την απελευθέρωση του τόπου, ήταν για δεκαετίες ο καθρέπτης μιας φλόγας, αντικάτοπτρο του πόθου και της ελπίδας ενός ολόκληρου νησιού.

Κι όταν «έπαψε  να τα σκιάζει όλα η φοβέρα και να τα πλακώνει η σκλαβιά», σαν σκιά αραίωσε την παρουσία του και εντάχθηκε στο ανώνυμο πλήθος.

Αυτό του επέβαλλαν η σεμνότητα, η σωφροσύνη, η ανιδιοτέλεια και η αγάπη του για τον τόπο και την πατρίδα. Αν η συμπεριφορά αυτή του άνδρα, αποτελεί την πεμπτουσία της ανθρώπινης ευγένειας, η υποχρέωση της τοπικής πολιτείας της δημοτικής εξουσίας, της θεσμικής διοίκησης, ήταν  η καταγραφή και ανάδειξη του έργου  που προσέφερε στον τόπο, ιδίως στα δακρυσμένα χρόνια της τριπλής κατοχής του νησιού, η απότιση φόρου τιμής, η μετάδοση και μεταφορά της ιστορικής συνδρομής του στις επόμενες γενιές.

Ο Νίκος Χατζηβασιλείου υπήρξε φορέας της τοπικής ιστορίας. Αλλά η ιστορία τον λησμόνησε. Οι αρχές τον αγνόησαν. Κάθε επόμενη εξουσία, γνωρίζει όλο και λιγότερα για τον άνθρωπο που έπαιξε πολλές φορές το κεφάλι του κορώνα-γράμματα για την πατρίδα, που στέγνωσε το δάκρυ της ψυχής του για τις ιδέες του, που μάτωσε χίλιες φορές η καρδιά του για να εισπνεύσει ο τόπος οξυγόνο ελευθερίας.

Ακόμη και όσο ζούσε, η ελεύθερη πατρίδα δεν του απέδωσε όσα αξιζε και όσα εδικαιούτο στην επαγγελματική του σταδιοδρομία. Κι αυτό τον πονούσε και τον πονούσε βουβά και αδιαμαρτύρητα όπως κάθε περήφανο άνθρωπο. Στα μελαγχολικά χαμηλωμένα μάτια του, στο σπάνιο χαμόγελό του και στο βαθυστόχαστο και μονίμως αναπολούν βλέμμα του, όποιος ήξερε να διαβάζει έβλεπε ζωγραφισμένο το παράπονο  της ζωής.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η αγνωμοσύνη που όλοι μας σαν τοπική κοινωνία δείχνουμε κατά καιρούς σε πατριώτες, όπως ο Νίκος Χατζηβασιλείου, είναι αβάσταχτη και εξοργιστική σε προσωπικό επίπεδο  και ταυτόχρονα ασυγχώρητος τραυματισμός της ιστορίας του τόπου.

Η ιδιαίτερη πατρίδα μας , αν δεν «τρώει», πάντως λησμονεί και αγνοεί τα παιδιά της, ακόμη και αυτά που την αναστήλωσαν και την αναγέννησαν, που την κράτησαν όρθια όταν τσάκιζαν τα κόκκαλά της  οι βιαστές της γλώσσας, της ιστορίας, της παράδοσης, της θρησκείας και της αρχοντιάς της.

Αντίθετα τίμησε και τιμά ανθρώπους  που ελάχιστα ή καθόλου προσέφεραν σ’ οποιαδήποτε στάση της ιστορίας και της πορείας της.

Δεν αντιλαμβάνομαι πώς η ιταλεπώνυμη τότε οδός (VIALE DI FOSSATI) μέσα από την οποία κύλησε το πλήθος με οδηγό τον Νίκο Χατζηβασιλείου να μην έχει ονομασθεί «αυθωρεί»,  «οδός Νικολάου Χατζηβασιλείου»  ώστε  ν’ αποτελεί «τοπόσημο» και σημείο αναφοράς της εθνέγερσης της τοπικής κοινωνίας. Δεν κατέχω τι προσέφερε, στην πόλη της Κω κάποιος Βερροιόπουλος και αν προσέφερε πόσο συγκρίσιμα είναι αυτά με τα όσα προσέφερε ο Νίκος Χατζηβασιλείου σε μια χαώδη εποχή, ώστε να δικαιούται να είναι ανάδοχος κεντρικής οδού της πόλης Κω.

Δεν καταλαβαίνω  πώς και γιατί απαθανατίσαμε τον Στρατηγό Κουρούκλη, δίδοντας το όνομά του σε οδό της πόλης. Απ’ όσο γνωρίζω, το μόνο έργο που προσέφερε,  ήταν ο πολυβολισμός και το γκρέμισμα του καμπαναριού της Εκκλησίας του Ευαγγελισμού, ενός μοναδικού αρχιτεκτονήματος, επειδή απλά το σχεδίασαν και το έκτισαν Ιταλοί Αρχιτέκτονες.

Δεν εννοώ πώς και γιατί  σε δεκάδες δρόμους της πόλης μας δόθηκαν  ονόματα και ιδιότητες προσώπων ξένων προς τον τόπο μας , τα οποία  από συμπτώσεις και σκοπιμότητες βρέθηκαν τιμώμενα άνευ προσφοράς.

Για τον Νίκο Χατζηβασιλείου, η τοπική ιστορία σιωπεί, αν δεν λησμονεί. Δεν υπάρχει αναθηματική ή αφιερωματική πλάκα στη λεωφόρο Ιπποκράτους ή στο Ιπποκράτειο Γυμνάσιο(Λύκειο) που να παραπέμπει στα γεγονότα της 9 Μαΐου 1945. Δεν υπάρχει γραφή ή σημάδι που να θυμίζει κάτι από την προσφορά μιας μεγαλειώδους και ταυτόχρονα σεπτής μορφής.

 Μέγα λάθος. Πολύ κρίμα.

Υ.Γ.

Τα ιστορικά στοιχεία του άρθρου έχουν ληφθεί από το βιβλίο «Η δράση ενός Δωδεκανήσιου εκπαιδευτικού μέσα από τα κείμενά του» συγγραφής ΑΧΙΛΛΕΑ ΚΟΥΤΣΟΥΡΑΔΗ και εκδόσεως του Πνευματικού Ομίλου Κώων «Ο ΦΙΛΗΤΑΣ».

«Ο Βουλευτής Δωδεκανήσου, κ. Μάνος Κόνσολας, με κοινοβουλευτική του παρέμβαση προς τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, καταθέτει δύο σημαντικές προτάσεις για να αντιμετωπιστεί το οξύ στεγαστικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος που υπηρετούν σε νησιωτικές και τουριστικές περιοχές.

Όπως αναφέρει, η τουριστική κίνηση, έλλειψη κατοικιών, αλλά και η επέκταση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, έχει οξύνει το στεγαστικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος που υπηρετούν σε νησιωτικές και τουριστικές περιοχές.

Όλα αυτά λειτουργούν ως ανασχετικοί παράγοντες στη στελέχωση των υπηρεσιών της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας στα νησιά και στη μείωση των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.

Ο Μάνος Κόνσολας καταθέτει στον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας δύο εναλλακτικές προτάσεις για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα:

1^ον: Τη θέσπιση ειδικού στεγαστικού επιδόματος ή επιδότησης ενοικίου για τα στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος που υπηρετούν σε νησιωτικές και τουριστικές περιοχές, σε συνεννόηση με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

2^ον: Τη συνεργασία με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας που προσανατολίζεται στην υλοποίηση ενός κατασκευαστικού προγράμματος κατοικιών για τους στρατιωτικούς σε αυτές τις περιοχές. Θα μπορούσε το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας να συμμετέχει σε αυτό το πρόγραμμα, προκειμένου μέρος αυτών των νέων κατοικιών να διατεθεί για τη στέγαση των στελεχών του Πυροσβεστικού Σώματος.

Η ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς

Κύριο Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας

ΘΕΜΑ: «Κάλυψη των στεγαστικών αναγκών των στελεχών του Πυροσβεστικού Σώματος στις νησιωτικές και τουριστικές περιοχές»

Κύριε Υπουργέ,

Τα στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος στις νησιωτικές και τουριστικές περιοχές αντιμετωπίζουν ταυτόσημο πρόβλημα - σε ό, τι αφορά στη στέγασή τους - με στρατιωτικούς αλλά και κρατικούς λειτουργούς.

Η τουριστική κίνηση, η έλλειψη κατοικιών, αλλά και η επέκταση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, έχει οξύνει το στεγαστικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος που υπηρετούν σε νησιωτικές και τουριστικές περιοχές.

Το πρόβλημα αυτό οδηγεί στην υποστελέχωση των υπηρεσιών σε αυτές τις περιοχές και στη μείωση των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.

Είναι δεδομένο ότι η στελέχωση των υπηρεσιών του Πυροσβεστικού Σώματος στις νησιωτικές και τουριστικές περιοχές, έχει ως ανασχετικό παράγοντα το οξύ στεγαστικό πρόβλημα, την έλλειψη κατοικιών αλλά και τα ακριβά ενοίκια.

Προκειμένου να αντιμετωπιστεί αυτός ο ανασχετικός παράγοντας, το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας θα μπορούσε να εξετάσει δύο εναλλακτικές λύσεις:

1^ον: Τη θέσπιση ειδικού στεγαστικού επιδόματος ή επιδότησης ενοικίου για τα στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος που υπηρετούν σε νησιωτικές και τουριστικές περιοχές, σε συνεννόηση με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

2^ον: Τη συνεργασία με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας που προσανατολίζεται στην υλοποίηση ενός κατασκευαστικού προγράμματος κατοικιών για τους στρατιωτικούς σε αυτές τις περιοχές. Θα μπορούσε το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας να συμμετέχει σε αυτό το πρόγραμμα προκειμένου μέρος αυτών των νέων κατοικιών να διατεθεί για τη στέγαση των στελεχών του Πυροσβεστικού Σώματος.

Κατόπιν των ανωτέρω

Ερωτάται ο Κύριος Υπουργός

1. Με ποιο τρόπο προτίθεται να αντιμετωπίσει το οξύ στεγαστικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος που υπηρετούν σε νησιωτικές και τουριστικές περιοχές της χώρας;

Ο Ερωτών Βουλευτής

Μάνος Κόνσολας

Βουλευτής Δωδεκανήσου».

Χρηματοδότηση 120.000 ευρώ από το υπουργείο Ναυτιλίας για τη βελτίωση των μονάδων αφαλάτωσης

Ο Δήμος Νισύρου ανακοινώνει την έγκριση χρηματοδότησης ύψους 120.000 ευρώ από το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, με σκοπό την αναβάθμιση και συντήρηση των υφιστάμενων μονάδων αφαλάτωσης του νησιού. Το ποσό που θα καλύψει τις ενδείξεις των μονάδων για ένα χρόνο, κατά το οποίο θα προστεθεί περίπου 150.000 κ.μ. νερό που θα διατεθεί για τις περιοχές του νησιού. 

Η χρηματοδότηση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο των δράσεων του Υπουργείου για την ενίσχυση των υποδομών ύδρευσης σε νησιωτικές περιοχές και αποσκοπεί στη διασφάλιση της βιομηχανίας και της ποιότητας του πόσιμου νερού για κατοίκους και πολίτες της Νισύρου, ιδιαίτερα κατά τη θερινή. περίοδο αυξημένης ζήτησης.

Στην απόφαση του υπουργού Βασίλη Κικίλια αναφέρονται τα εξής:

«Αποφασίζουμε

Εγκρίνουμε την επιχορήγηση του δήμου Νισύρου μέχρι του ποσού των εκατόν είκοσι χιλιάδων εννιακοσίων ΕΥΡΩ (120.900,00 ευρώ), συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ 24%, για τη λειτουργία - συντήρηση των υφιστάμενων μονάδων αφαλάτωσης του δήμου Νισύρου για χρονικό διάστημα ενός (1) έτους (που αντιστοιχεί σε τιμή μονάδας 0,65€ ανά κ.μ. νερού πλέον ΦΠΑ 24% για ποσότητα ποσότητας έως 150.000 κ.μ. νερού)». 

Ο Δήμαρχος Νισύρου, κ. Χριστοφής Κορωναίος, δήλωσε σχετικά:

«Εκφράζω τις θερμές μου ευχαριστίες στον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, κ. Βασίλη Κικίλια, καθώς και στον Γενικό Γραμματέα Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, κ. Μανώλη Κουτουλάκη, για τη συνέχιση και ουσιαστική στήριξή τους. Η ενίσχυση αυτή αποτελεί σημαντικό βήμα για την αντιμετώπιση των προκλήσεων ύδρευσης στο Νίσυρο και την παροχή υπηρεσιών στους δημότες μας.»

Η υλοποίηση του έργου θα ξεκινήσει άμεσα, με στόχο την ολοκλήρωση του εντός του 2025.

Συνάντηση δημάρχου Νισύρου με τον πρέσβη της Παλαιστινιακής Αρχής

– Μήνυμα αλληλεγγύης στον Παλαιστινιακό λαό

Ο Δήμαρχος Νισύρου, κ. Χριστοφής Κορωναίος, πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στην Πρεσβεία της Παλαιστινιακής Αρχής στην Αθήνα, όπου συναντήθηκε με τον Πρέσβη κ. Yussef Dorkhom.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε εγκάρδιο και ουσιαστικό κλίμα, με επίκεντρο τις ιστορικές σχέσεις φιλίας και αλληλοεκτίμησης ανάμεσα στους δύο λαούς. Ο Δήμαρχος εξέφρασε την αμέριστη αλληλεγγύη του προς τον παλαιστινιακό λαό, που δοκιμάζεται σκληρά, και επανέλαβε τη σταθερή προσήλωσή του στις αρχές της ειρήνης, της ελευθερίας και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

«Ο λαός της Νισύρου στέκεται στο πλευρό όσων αγωνίζονται για αξιοπρέπεια και δικαιοσύνη. Η φωνή της αλληλεγγύης είναι πιο σημαντική από ποτέ», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Κορωναίος.

Από την πλευρά του, ο Πρέσβης ευχαρίστησε τον Δήμαρχο για την επίσκεψη και για τη σαφή στήριξη προς την Παλαιστίνη, τονίζοντας τη σημασία της διεθνούς συμπαράστασης στις δύσκολες αυτές στιγμές.

Η συνάντηση επισφραγίστηκε με τη βούληση για περαιτέρω ενίσχυση των δεσμών συνεργασίας σε κοινωνικό και πολιτιστικό επίπεδο.

Ομορφαίνουμε -  Εγκατάσταση νέων υπόγειων κάδων στο Μανδράκι Νισύρου

Ο Δήμος Νισύρου συνεχίζει με συνέπεια τις αισθητικές και λειτουργικές παρεμβάσεις σε δημόσιους χώρους, με στόχο την αναβάθμιση της καθημερινότητας των κατοίκων και την ενίσχυση της ελκυστικότητας του νησιού μας.

Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής, προχωρήσαμε στην προμήθεια και εγκατάσταση νέων υπόγειων κάδων απορριμμάτων στο Μανδράκι, συγκεκριμένα στις περιοχές Άγιος Σάββας και Τρούλος. Με την προσθήκη αυτών των δύο νέων συστημάτων, καλύπτονται πλέον πλήρως οι ανάγκες όλων των γειτονιών του Μανδρακίου.

Το έργο με τίτλο «Συστήματα διαβαθμισμένης συμπίεσης για την αναβάθμιση κοινόχρηστων χώρων» χρηματοδοτείται εξολοκλήρου από ίδιους πόρους του Δήμου μας, με συνολικό προϋπολογισμό 195.196,00 ευρώ. Επιπλέον, ο Δήμος έχει προμηθευτεί ανταλλακτικούς κάδους για τη διασφάλιση της απρόσκοπτης και συνεχούς λειτουργίας του συστήματος.

Η τοποθέτηση υπόγειων κάδων έχει ήδη ολοκληρωθεί και στους οικισμούς Πάλων, Εμπορειού και Νικειών, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη βελτίωση των συνθηκών καθαριότητας, την προστασία του περιβάλλοντος και την αισθητική αναβάθμιση των οικισμών μας.

Ο Δήμος μας έχει σύμβαση με την Ελληνική Εταιρία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης όπου στέλνονται όλα τα ανακυκλώσιμα.

Η δήλωση Δημάρχου Νισύρου κ. Χριστοφή Κορωναίου σχετικά με την εγκατάσταση νέων υπόγειων κάδων: «Ένα ακόμη έργο υλοποιείται. Η εγκατάσταση των νέων υπόγειων κάδων στο Μανδράκι αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για τη βελτίωση της καθημερινότητας των κατοίκων και την ενίσχυση της καθαριότητας στον οικισμό. Πρόκειται για μια σύγχρονη λύση διαχείρισης απορριμμάτων που συμβάλλει στην αισθητική αναβάθμιση του δημόσιου χώρου, την αποσυμφόρηση των σημείων συλλογής και την καλύτερη υγειονομική προστασία του περιβάλλοντος.

Ο Δήμος μας επενδύει συστηματικά σε υποδομές που εξυπηρετούν τόσο τους δημότες όσο και τους επισκέπτες, με σεβασμό στο ιδιαίτερο φυσικό και πολιτιστικό τοπίο της Νισύρου. Η προσπάθεια για έναν πιο καθαρό, λειτουργικό και φιλόξενο δήμο συνεχίζεται με συνέπεια και προγραμματισμό.

Σταματήσαμε την ανεξέλεγκτη καύση σκουπιδιών και με την μεταφορά του ΧΥΤΑ στον  ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου θα οδηγηθούμε σε μια νέα εποχή στη διαχείριση απορριμμάτων.

Είμαστε σε διαρκή εγρήγορση και αξιοποιούμε κάθε διαθέσιμο χρηματοδοτικό εργαλείο, με στόχο τη συνεχή πρόοδο σε όλους τους τομείς. Εφαρμόζουμε απαρέγκλιτα το πρόγραμμά μας.

Το σημαντικό έργο του βιολογικού καθαρισμού, χρηματοδοτούμενο από το Υπουργείο Εσωτερικών, βρίσκεται σε εξέλιξη. Παράλληλα, προχωρούν το έργο ανακαίνισης των Δημοτικών Λουτρών (μέσω της δωρεάς του αείμνηστου Νίκου Ανδριώτη), το έργο ύδρευσης και αποχέτευσης Μανδρακίου – Πάλων, χρηματοδοτούμενο από το Υπουργείο Εσωτερικών (σε στάδιο δημοπράτησης από την ΜΟΔ μετά την έγκριση από το Ελεγκτικό Συνέδριο), καθώς και η επέκταση του λιμανιού Μανδρακίου, που υλοποιείται εντός χρονοδιαγράμματος.

Έργα όπως ο νέος παιδικός σταθμός, το νέο νηπιαγωγείο, η αντιστήριξη του οξού της Παναγίας Σπηλιανής, η μαρίνα και η πλατεία των Πάλων, το νέο παρκινγκ Εμπορειού, και η διαμόρφωση του κεντρικού δρόμου Νικειών, βρίσκονται στη φάση αναμονής για δημοπράτηση.

Παρά τις περιορισμένες δυνατότητες του Δήμου μας λόγω έλλειψης διοικητικού και τεχνικού προσωπικού, ο Δήμος μας έχει εξασφαλίσει χρηματοδοτήσεις που υπερβαίνουν τα 10 εκατομμύρια ευρώ. Συνεχίζουμε σταθερά μπροστά».

Επιτακτική Ανάγκη για Άμεσες Δράσεις, αλλά και Μακροχρόνιο Σχεδιασμό!

Την ανάγκη να δημιουργηθούν ευρύτερες συμπράξεις και να κινητοποιηθούν θεσμικοί εκπρόσωποι, φορείς και η κοινωνία, προκειμένου να αντιμετωπιστεί άμεσα το κρίσιμο θέμα της λειψυδρίας, ανέδειξαν οι ομιλητές στην εκδήλωση της πρωτοβουλίας «Υδάτινες Συμμαχίες», η οποία είχε ως θέμα «Στρατηγικές Αντιμετώπισης της Λειψυδρίας: Πρόληψη και Προετοιμασία».

Την εκδήλωση, την οποία συνδιοργάνωσαν η ΕΥΔΑΠ, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), το ΤΜΕΔΕ και το Ινστιτούτο «WeAreGreece», άνοιξε με χαιρετισμό ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου.  Ο κ. Παπασταύρου, αφού επισήμανε τη διαχρονικότητα του ζητήματος, το χαρακτήρισε ως θέμα εθνικής προτεραιότητας και σημείωσε ότι απαιτείται σχεδιασμός και δαπάνες για την επίλυσή του. Έθεσε, δε, τρεις πυλώνες για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας: την αποτελεσματικότητα, καθώς όπως χαρακτηριστικά τόνισε «υπάρχουν περισσότεροι από 750 φορείς για τη διαχείριση του νερού και αυτό είναι φύσει αναποτελεσματικό», την εξεύρεση πρόσθετων χρηματοδοτικών πόρων, καθώς και την εξοικονόμηση του νερού, μέσω και της ευαισθητοποίησης της κοινωνίας με καμπάνιες ενημέρωσης και δράσης.

Λαμβάνοντας τον λόγο, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός σημείωσε ότι είναι κρίσιμο να γίνει προσπάθεια, σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, για να κατανοήσουν οι νεότερες γενιές το ζήτημα. Πρόσθεσε, δε, ότι απαιτείται να τεθεί χρονοδιάγραμμα, και η επίτευξη των στόχων να γίνει άμεσα και εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος.

Στην αξία του ανθρώπινου κεφαλαίου και την ανάγκη να καταθέσουν όλα τα εμπλεκόμενα μέρη την τεχνογνωσία και την εμπειρία τους ώστε να δοθούν οι λύσεις για τη λειψυδρία, επικεντρώθηκε ο Πρόεδρος του Δ.Σ. της ΕΥΔΑΠ, Γιώργος Στεργίου. «Κορμός της συμμαχίας πρέπει να είναι οι άνθρωποι που διαχειρίζονται το νερό» τόνισε. Αναφέρθηκε, δε, και στο θέμα της άρδευσης, λέγοντας ότι απαιτείται και σε αυτόν τον τομέα εστίαση.

Τον ρόλο των τεχνικών εταιρειών και των χρηματοδοτικών εργαλείων για την υλοποίηση των έργων που απαιτούνται, ανέδειξε στην ομιλία του ο Κωνσταντίνος Μακέδος, Πρόεδρος ΤΜΕΔΕ, λέγοντας ότι είναι κρίσιμη η συμβολή τους στο θέμα της λειψυδρίας, καθώς τα δίκτυα είναι ήδη παλαιωμένα, που πρέπει να συνδυαστούν με σύγχρονες και καινοτόμες λύσεις. Για να τονίσει τη σοβαρότητα του θέματος της λειψυδρίας, σημείωσε ότι το 34% του πληθυσμού και το 40% της έκτασης της ΕΕ έχει επηρεαστεί από τη λειψυδρία, με κόστος 9 δισ. ευρώ ετησίως.

Από την πλευρά του, ο ιδρυτής και Πρόεδρος του Ινστιτούτου «WeareGreece», Αντώνης Γιαννικουρής, πρότεινε να λειτουργήσουν οι Υδάτινες Συμμαχίες ως κόμβος συντονισμού μεταξύ κράτους, αυτοδιοίκησης, επιστημονικής κοινότητας, ιδιωτικού τομέα και της κοινωνίας των πολιτών όλης της χώρας, να αυξηθεί η χρηματοδότηση για νέα κρίσιμα έργα υποδομής και ταυτόχρονα να γίνεται συστηματική συντήρηση των υφιστάμενων, και τέλος να υπάρξει θεσμική αναβάθμιση του ρόλου και του τρόπου με τους οποίους γίνεται πολιτικά η διαχείριση των υδάτινων πόρων.

Στη συνέχεια, ακολούθησε συζήτηση με θέμα «Η ετοιμότητα της Ελλάδας απέναντι στην ξηρασία - Τοπικές και διεθνείς διαστάσεις - παραδείγματα».

Ο Πέτρος Βαρελίδης, Γενικός Γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων, Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ανέφερε ότι δεν υπάρχει ισοκατανομή στα ύψη βροχής μεταξύ της Δυτικής και της Νότιας Ελλάδας, καθώς η πρώτη έχει υψηλά επίπεδα βροχόπτωσης και η δεύτερη πολύ λιγότερα. Ο κ. Βαρελίδης τόνισε ότι χρειάζονται έργα υποδομής, ειδικά στην Αττική. «Χρειαζόμαστε και μακροπρόθεσμα και βραχυπροθέσμα μέτρα γιατί μας τελειώνει το νερό» σημείωσε και πρόσθεσε ότι μέχρι το 2030 για έργα που αφορούν στο νερό και όχι στην αποχέτευση, απαιτούνται τουλάχιστον 10 δισ. ευρώ.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΥΔΑΠ, Χάρης Σαχίνης, επισήμανε ότι υπάρχει έλλειμα νερού 225 εκατ. κ.μ. και προστίθενται εφεδρικοί ταμιευτήρες και γεωτρήσεις που μπορούν να συνεισφέρουν έως 75 εκατ. κ.μ., σύμφωνα με το υπάρχον πλάνο της ΕΥΔΑΠ, αλλά με υψηλά ενεργειακά κόστη.  Ως αποτελεσματική λύση παρουσίασε τη διασύνδεση με τη λίμνη των Κρεμαστών που πενταπλασιάζει τα αποθέματα με μηδενικό λειτουργικό κόστος για την κάλυψη του μεγαλύτερου μέρους των αναγκών, ενώ - σε περίπτωση που η διασύνδεση με τα Κρεμαστά αργεί - υπάρχει γρήγορη ενδιάμεση λύση μεταφοράς νερού με πλοία. Χαρακτήρισε, δε, την αφαλάτωση σημαντική, αλλά με υψηλό ενεργειακό κόστος. «Εξετάζουμε μακροπρόθεσμα την αξιοποίηση ανακυκλωμένου νερού, που μέχρι σήμερα απορρίπτεται στη θάλασσα, για άρδευση και βιομηχανική χρήση», είπε επίσης. Παρουσίασε, δε, τα έργα που υλοποιεί η ΕΥΔΑΠ έως το 2029, τα οποία αφορούν στη βελτιστοποίηση της λειτουργίας του δικτύου ύδρευσης με στόχο τη μείωση των διαρροών, προϋπολογισμού 170 εκ. ευρώ, και σε μαζικές αντικαταστάσεις πεπαλαιωμένων υδρομετρητών και προμήθεια και εγκατάσταση έξυπνων μετρητών, προϋπολογισμού 122 εκατ. ευρώ.

Από την πλευρά του, ο  John P. Kmiec, Διευθυντής TucsonWater USA μίλησε για το CentralArizona Project το οποίο έλυσε το πρόβλημα της επάρκειας νερού σε μια άνυδρη περιοχή. Με επίκεντρο την ανακύκλωση νερού, τις τεχνητές υπόγειες εγκαταστάσεις (όπως CAVSARP και SAVSARP), την υλοποίηση ευρύτατων προγραμμάτων εκπαίδευσης και ενημέρωσης παιδιών σχολικής ηλικίας και την παροχή κινήτρων για την εξοικονόμηση νερού, η περιοχή Τούσον έχει επιτύχει αξιοσημείωτη μείωση κατανάλωσης και βελτίωση αποδοτικότητας. Στην παρουσίασή του ανέδειξε τον συνδυασμό τεχνολογίας, εκπαίδευσης και συμμετοχικής πολιτικής ως πρότυπο βιώσιμης διαχείρισης νερού για άνυδρες περιοχές διεθνώς.

Ο πρώην Γενικός  Διευθυντής The IsraelWater Authority, GioraShaham, παρουσίασε το μοντέλο διαχείρισης υδάτινων πόρων του Ισραήλ ως παράδειγμα ολιστικής προσέγγισης σε συνθήκες περιορισμένων φυσικών πόρων και κλιματικής αστάθειας. Μέσω συνδυασμού τεχνολογιών εξοικονόμησης, επαναχρησιμοποίησης λυμάτων, αφαλάτωσης, τιμολογιακής πολιτικής που αντικατοπτρίζει το πραγματικό κόστος, αυστηρών ρυθμίσεων και μακροπρόθεσμου σχεδιασμού, το Ισραήλ, μια άνυδρη χώρα, κατάφερε να καλύψει τις αυξημένες ανάγκες, επενδύοντας παράλληλα σε καινοτομία και εκπαίδευση και ενεργειακές συνέργειες.

Συντονιστής ήταν ο BookyOren, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος BookyOrenGlobalWater Technologies, ο οποίος σημείωσε ότι χρειάζεται επαγρύπνηση και ενημέρωση. «Χωρίς επίγνωση ότι το νερό τελειώνει, οι άνθρωποι δεν θα πάρουν αποφάσεις, χρειάζεται αυτό να το καταλάβει όλος ο πληθυσμός της Ελλάδας» είπε. Πρόσθεσε, δε, ότι στις ΗΠΑ απαιτήθηκαν 40 χρόνια για να επιλυθεί η λειψυδρία, ώστε σήμερα, ακόμα και στη μέση της ερήμου, να υπάρχουν αποθέματα για άλλα 100 χρόνια. «Στο δε Ισραήλ», όπως είπε, «χρειάστηκαν 25 έτη για να ρυθμιστεί το θέμα».