Πολλά τα θέματα που συζητήσαμε και αυτή τη φορά με τον πρόεδρο της Μόνιμης Επιτροπής ΤΕΕ Κω Γιώργο Χρυσουλάκη, με αφορμή την τοποθέτησή του στην παρουσίαση των πεπραγμένων της δημοτικής αρχής Κω για το 2025.
Παράλληλα, καταθέτει την άποψή του αλλά και του φορέα του σε σειρά ζητημάτων που έχουν να κάνουν με την κατασκευή νέων ξενοδοχειακών μονάδων στο νησί μας, με την ασφάλεια των κατασκευών και τη συντήρηση του παλιού κτιριακού αποθέματος (βλέπε περίπτωση Πετραλώνων), απαντά για τις μικροζωνικές μελέτες, τόσο απαραίτητες σε μια σεισμογενή περιοχή όπως η δική μας, για τον πρωτοβάθμιο προσεισμικό έλεγχο των δημόσιων κτιρίων της Κω, για τον έλεγχο των κατασκευών και το ρόλο των μηχανικών, για τη γήρανση του κτιριακού αποθέματος της χώρας, για τις ενεργειακές αναβαθμίσεις των σπιτιών χωρίς να έχει προηγηθεί στατικός έλεγχος, για την πορεία της ενοποίησης των υπηρεσιών δόμησης με το κτηματολόγιο, του χωροταξικού του τουρισμού αλλά και του τοπικού πολεοδομικού σχεδιασμού, καθώς και για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας η οποία έχει «χτυπήσει» πολλά νησιά και όχι μόνο.
Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
Ερ: Κύριε Χρυσουλάκη, στην παρουσίαση των πεπραγμένων της δημοτικής αρχής για το 2025, εκφράσατε για ακόμα μια φορά την αγωνία σας για το συγκοινωνιακό, τις κοινωνικές κατοικίες, το παλιό Οινοποιείο, την αξιοποίηση της Alexander Fashion… Πόσο αισιόδοξος είστε ότι, του χρόνου στην αντίστοιχη παρουσίαση θα υπάρχει κάτι θετικό;
Γ.Χ.: Είμαι συγκρατημένα αισιόδοξος. Όχι γιατί βλέπω ότι λύθηκαν τα προβλήματα, αλλά γιατί πλέον έχουν αναδειχθεί ως προτεραιότητες. Το συγκοινωνιακό, το στεγαστικό , η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας και η προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς δεν μπορούν να περιμένουν άλλο. Αυτό που χρειάζεται είναι σχέδιο, συνεργασία και σταθερή διεκδίκηση πόρων. Ελπίζω του χρόνου να μιλάμε για έργα που ξεκίνησαν από αυτά που πρότεινε το ΤΕΕ και όχι μόνο για προθέσεις.
Ερ: Ποια είναι αυτή η ΚΜ 600, στην οποία αναφερθήκατε για τις κοινωνικές κατοικίες; Επίσης, προτείνατε να κατασκευαστούν και στην ευρύτερη περιοχή των Θερμών. Εκεί υπάρχει πρόβλημα με το έδαφος...
Γ.Χ.: Η ΚΜ 600 γαιών Κω εξοχής είναι δημόσια έκταση που, κατά την άποψή μας, μπορεί να εξεταστεί για την ανάπτυξη κοινωνικής κατοικίας. Το ίδιο ισχύει και για άλλες δημόσιες εκτάσεις. Για την περιοχή των Θερμών ασφαλώς απαιτείται πλήρης γεωλογική και γεωτεχνική διερεύνηση πριν ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση. Δεν προτείνουμε να χτιστεί οπουδήποτε. Προτείνουμε να αξιολογηθούν όλες οι διαθέσιμες εκτάσεις με επιστημονικά κριτήρια και να επιλεγούν οι καταλληλότερες.
Ερ: Πού ακριβώς βρίσκεται αυτή η έκταση;
Γ.Χ.: Έχει μεγάλο εύρος. Ξεκινά από το Ψαλίδι και φτάνει μέχρι τη Μεσσαριά.
Ερ: Μάλιστα. Κύριε Χρυσουλάκη, για μια ακόμα φορά επαναλάβατε τη θέση σας «καμία νέα κλίνη στην Κω». Κι όμως σήμερα ετοιμάζονται μερικές επιπλέον εκατοντάδες…
Γ.Χ.: Να ξεκαθαρίσω κάτι. Δεν είναι προσωπική μου θέση. Είναι η απόφαση Γενικής Συνέλευσης του ΤΕΕ Κω. Δεν λέμε ότι δεν πρέπει να γίνουν ποτέ νέες επενδύσεις. Λέμε ότι πριν εγκριθούν νέες τουριστικές μονάδες πρέπει να αποδεικνύεται ότι υπάρχουν επαρκείς υποδομές, διαθέσιμο νερό, επάρκεια ενέργειας, κυκλοφοριακή ικανότητα και περιβαλλοντική φέρουσα ικανότητα. Η ανάπτυξη χωρίς όρια δεν είναι βιώσιμη ανάπτυξη.
Ερ: Μια χαρά τα λέτε, αλλά και νέες τουριστικές μονάδες εγκρίνονται και επαρκείς υποδομές δεν έχουμε. Τελικά, ποιος αποφασίζει; Το κράτος, η περιφέρεια, ο δήμος;
Γ.Χ.: Όλοι όσοι εμπλέκονται αποφασίζουν. Πολλοί εμπλέκονται στην έγκριση μιας μονάδας. Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει φράγμα, δεν υπάρχει χωροταξικό ψηφισμένο. Δεν μπορείς αυτούς, λοιπόν, που έχουν πάρει εγκρίσεις και συνεχίζουν να παίρνουν αυτή τη στιγμή να τους σταματήσεις και δεν είναι και κράτος δικαίου αυτό. Αυτοί, λοιπόν, που πήραν εγκρίσεις θα τα κάνουνε και θα τους αφήσεις να τα κάνουνε χωρίς να τους δημιουργήσεις προβλήματα, ειδάλλως
δεν είσαι κράτος δικαίου. Αν θες να είσαι συντεταγμένο κράτος και κράτος δικαίου, θα βγάλεις νόμους οι οποίοι να προστατεύουνε και μετά θα το περιφρουρήσεις.
Ερ: Τελικά, τι αποκομίσατε από τα πεπραγμένα;
Γ.Χ.:Η παρουσίαση έδωσε μια συνολική εικόνα της προσπάθειας που έχει γίνει και των παρεμβάσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη. Είναι θετικό ότι αρκετά ζητήματα έχουν αναγνωριστεί και έχουν ενταχθεί στον σχεδιασμό της δημοτικής αρχής. Από την άλλη, παραμένουν σημαντικά προβλήματα που απαιτούν ταχύτερα βήματα, συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και μετρήσιμα αποτελέσματα. Επομένως, κρατώ τη διάθεση για πρόοδο, αλλά και την ανάγκη να περάσουμε πιο αποφασιστικά από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση .
Ερ: Όσα συνέβησαν στα Πετράλωνα, με την κατάρρευση της 4όροφης πολυκατοικίας, γεννούν ερωτήματα για την ασφάλεια των κατασκευών και τη συντήρηση του παλιού κτιριακού αποθέματος. «Για την έκδοση μιας οικοδομικής άδειας σήμερα είμαστε υποχρεωμένοι να επισυνάψουμε στον φάκελο μια φωτορεαλιστική απεικόνιση της οικοδομής, ώστε να φαίνονται τα
χρώματα, οι όγκοι και τα υλικά. Δεν είμαστε όμως υποχρεωμένοι να επισυνάψουμε γεωτεχνική μελέτη», δηλώνει ο συνάδελφός σας Βαγγέλης Ματράγκος, πολιτικός μηχανικός και μέλος της Κεντρικής Αντιπροσωπείας του ΤΕΕ. Αντιλαμβανόμαστε, λοιπόν, πόσο σημαντική είναι αυτή η μελέτη. Όμως, το κόστος της είναι ιδιαίτερα επιβαρυντικό για τον μικρο-ιδιοκτήτη. Έχετε πρόταση;
Γ.Χ.: Η ασφάλεια δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως περιττό κόστος. Εκεί που η γεωτεχνική μελέτη είναι απαραίτητη, πρέπει να γίνεται. Το κόστος αποτελεί τεράστιο πρόβλημα για τους μικρούς ιδιοκτήτες. Η λύση δεν είναι να καταργηθεί η μελέτη αλλά να εξεταστούν επιδοτήσεις ή φορολογικά κίνητρα. Το κόστος μιας σωστής μελέτης είναι πάντοτε μικρότερο από το κόστος μιας αστοχίας.
Ερ: Να το θέσω αλλιώς. Πολλά χρόνια πίσω, μιλάγαμε για μικροζωνικές μελέτες, για το τόσο απαραίτητες είναι κύρια σε μια ιδιαίτερα σεισμογενή περιοχή όπως η δική μας. Γιατί δεν γίνονται; Είναι ρητορικό το ερώτημα, αλλά θέλω να το (ξανα)θέσω.
Γ.Χ.: Είναι ένα διαχρονικό έλλειμμα και μία διαχρονική παθογένεια του συστήματος μελέτη-κατασκευή. Σε μια τόσο σεισμογενή περιοχή όπως η Κως, οι μικροζωνικές μελέτες θα έπρεπε να αποτελούν βασικό εργαλείο πολεοδομικού σχεδιασμού. Χρειάζονται χρηματοδότηση, πολιτική βούληση και συνεργασία των αρμόδιων φορέων. Θυμάμαι τον εκλιπόντα πρώην έπαρχο Βασίλη Ξυπολυτά που είχε κάνει αγώνα για τις μικροζωνικές μελέτες αλλά εις μάτην. Κανένας δεν συγκινήθηκε. Την σημασία του την αναγνωρίζουν μόνο αυτοί που γνωρίζουν.
Ερ: Συμφωνώ για τον αείμνηστο Βασίλη Ξυπολυτά. Άπειρες οι συνεντεύξεις που μου είχε δώσει και γι αυτό το θέμα, όπως και ο καθηγητής και πρόεδρος του ΟΑΣΠ Ευθύμης Λέκκας. Πάμε αλλού. Έχετε δηλώσει πως ολοκληρώθηκε ο πρωτοβάθμιος προσεισμικός έλεγχος των δημόσιων κτιρίων της Κω. Γιατί δεν έχουν δημοσιοποιηθεί τα αποτελέσματα;
Γ.Χ.: Πιστεύω ότι οι πολίτες πρέπει να ενημερωθούν. Η διαφάνεια δημιουργεί εμπιστοσύνη. Δεν μιλάμε για στοιχεία που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια της χώρας, αλλά για πληροφορίες που βοηθούν στον προγραμματισμό των απαραίτητων παρεμβάσεων.
Ερ: Τι καταγράφει ο πρωτοβάθμιος και τι ο δευτεροβάθμιος έλεγχος;
Γ.Χ.: Ο πρωτοβάθμιος είναι ένας ταχύς οπτικός έλεγχος που εντοπίζει πιθανές αδυναμίες και ιεραρχεί τα κτίρια. Ο δευτεροβάθμιος είναι αναλυτικός. Περιλαμβάνει λεπτομερή στοιχεία του φέροντος οργανισμού, υπολογισμούς και, όπου απαιτείται, εργαστηριακές διερευνήσεις. Εκεί κρίνονται οι πραγματικές ανάγκες ενίσχυσης.
Ερ: Έχει ξεκινήσει μια συζήτηση για τον ρόλο των μηχανικών. Για το ποιος ελέγχει σήμερα τις μελέτες και τις κατασκευές, πόσο ουσιαστική είναι η επίβλεψη και κατά πόσο ένα σύστημα που έχει μεταφέρει το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης στους ιδιώτες μηχανικούς μπορεί να λειτουργήσει χωρίς επαρκείς δημόσιους ελεγκτικούς μηχανισμούς και χωρίς στελεχωμένες Υπηρεσίες Δόμησης.
Ποια είναι η θέση σας για τον ρόλο των μηχανικών και των ΥΔΟΜ;
Γ.Χ.: Κοιτάξτε, η πραγματικότητα έχει αποδείξει ότι οι ΥΔΟΜ, ως μοντέλο είναι παρωχημένες και έχουν κλείσει τον κύκλο τους. Παρά τις προσπάθειες, αποδείχθηκαν ανίσχυρες να φέρουν σε πέρας το έργο τους και σήμερα το μόνο που καταφέρνουν είναι να δημιουργούν τεράστια προβλήματα, καθυστερήσεις και να διαιωνίζουν μια αρρωστημένη κατάσταση που ταλαιπωρεί πολίτες, επενδυτές και μηχανικούς. Αυτό το χάος, όπου η κάθε Πολεοδομία ερμηνεύει τη νομοθεσία κατά το δοκούν, δεν παράγει κράτος δικαίου.
Η λύση υπάρχει, είναι δοκιμασμένη και πάνω εκεί πρέπει να στηριχθούμε. Σήμερα, όλες οι πολεοδομικές πληροφορίες και τα γεωχωρικά δεδομένα μεταφέρονται στο Ελληνικό Κτηματολόγιο. Πάνω σε αυτή την ενιαία, ψηφιακή βάση πρέπει να αλλάξουμε ριζικά τον ρόλο των μηχανικών.
Όπως ακριβώς το Σώμα των Ελεγκτών Δόμησης αποδείχθηκε ένα απόλυτα πετυχημένο σύστημα στον έλεγχο των οικοδομών και στις ρευματοδοτήσεις –λειτουργώντας γρήγορα, αδιάβλητα, με διαφάνεια και χωρίς γραφειοκρατία– με τον ίδιο ακριβώς τρόπο το ίδιο σώμα πιστοποιημένων ιδιωτών μηχανικών μπορεί να ανταποκριθεί άριστα και στον έλεγχο για την έκδοση των οικοδομικών αδειών. Μεταφέροντας αυτή την αρμοδιότητα σε ένα ενιαίο σώμα ιδιωτών ελεγκτών που αντλεί στοιχεία απευθείας από το Κτηματολόγιο και που ο ελεγκτής θα επιλέγεται με ηλεκτρονική κλήρωση, τελειώνουμε μια για πάντα με τις αντικρουόμενες ερμηνείες από ΥΔΟΜ σε ΥΔΟΜ. Καταργούμε την υποκειμενική γνώμη του κάθε υπαλλήλου, εξασφαλίζουμε ισονομία για όλη την Ελλάδα και δίνουμε στους πολίτες με διαφάνεια την ταχύτητα και την ασφάλεια δικαίου που δικαιούνται.
Ερ: Μόνο μία στις δέκα άδειες περνά από προέγκριση, όπως δήλωσε ο Δημήτρης Πετρόπουλος, πρόεδρος της Π.Ο. ΕΜΔΥΔΑΣ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών) που εκπροσωπεί τους μηχανικούς του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Είναι ανησυχητικό;
Γ.Χ.: Η ουσία δεν είναι ο αριθμός των προεγκρίσεων αλλά η ποιότητα των ελέγχων. Οι μελέτες πρέπει να είναι ορθές και οι κατασκευές να υλοποιούνται όπως εγκρίθηκαν. Εκεί πρέπει να δοθεί το μεγαλύτερο βάρος.
Ερ: Σας ανησυχεί η γήρανση του κτιριακού αποθέματος; Το ρωτάω αυτό διότι, ο κ. Πετρόπουλος υπενθυμίζει τα ανησυχητικά ευρήματα που παρουσιάστηκαν στην πρόσφατη ημερίδα της Ομοσπονδίας για τη σχολική στέγη. Περίπου ένα στα τρία σχολεία εμφανίζει προβλήματα μη δομικής τρωτότητας, ενώ η ελλιπής συντήρηση, η περιορισμένη χρηματοδότηση και η υποστελέχωση των τεχνικών υπηρεσιών επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο την κατάσταση των δημόσιων υποδομών. Με προβλημάτισε και με ανησύχησε αυτή η δήλωση. Εσάς;
Γ.Χ.: Πολύ. Η Ελλάδα διαθέτει τεράστιο αριθμό κτιρίων ηλικίας άνω των 40 και 50 ετών. Δεν αρκεί να επεμβαίνουμε μόνο όταν εμφανιστεί ένα πρόβλημα. Χρειάζεται εθνικό πρόγραμμα υποχρεωτικών περιοδικών ελέγχων και συντήρησης, ιδιαίτερα για σχολεία, νοσοκομεία και δημόσια κτίρια αλλά και για τα ιδιωτικά κτίρια. Χρειάζονται κονδύλια και να βρούμε χρηματοδοτήσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σήμερα που ο αριθμός νέων οικοδομών έχει μειωθεί δραματικά θα πρέπει να στραφούμε προς την κατεύθυνση της ανθεκτικότητας και της ενίσχυσης του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος. Η κατάσταση είναι οριακή και δεν χωράει αναβολή. Η ασφάλεια είναι πάνω απ’ όλα.
Ερ: Έχει γίνει κουβέντα και για τις ενεργειακές αναβαθμίσεις χωρίς στατικό έλεγχο. Σπεύδουμε πολλοί να κάνουμε θερμοπροσόψεις. Όμως, όπως λέτε εσείς οι μηχανικοί και όχι μόνο, οι θερμοπροσόψεις, οι οποίες αποτελούν σημαντικό πρόσθετο βάρος για μια οικοδομή, οι βαριοί υαλοπίνακες και τα νέα κουφώματα, είναι φορτία που δεν είχαν ληφθεί υπόψη όταν ανεγέρθηκαν πριν από χρόνια τα κτίρια. Αυτή είναι η διαπίστωση. Και τώρα τι πρέπει να γίνει;
Γ.Χ.: Η ενεργειακή αναβάθμιση είναι αναμφισβήτητα απαραίτητη για τη χώρα μας, όμως το να τη διαχωρίζουμε από τη στατική ασφάλεια είναι ένα τεράστιο σφάλμα. Πρέπει να καταλάβουμε ότι οι επεμβάσεις αυτές προσθέτουν σημαντικά επιπλέον φορτία σε ένα παλαιό κτίριο. Είναι εντελώς λάθος να κάνεις, παραδείγματος χάρη, μια θερμοπρόσοψη χωρίς να έχει προηγηθεί κανένας στατικός έλεγχος. Το μόνο που καταφέρνεις έτσι είναι να εγκλωβίσεις μέσα σε ένα σύγχρονο ενεργειακό κέλυφος ένα υπαρκτό στατικό πρόβλημα, κρύβοντάς το κάτω από το χαλί.
Η εξοικονόμηση ενέργειας και η στατική ασφάλεια πρέπει υποχρεωτικά να προχωρούν μαζί, χέρι-χέρι. Γι' αυτόν τον λόγο, θεωρώ ότι, πριν ενταχθεί ένα ακίνητο στα επιδοτούμενα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης, θα πρέπει να αποτελεί απαράβατο όρο η προσκόμιση βεβαίωσης από μηχανικό ότι η οικοδομή είναι στατικά επαρκής.
Αν το κτίριο δεν είναι ασφαλές, θα πρέπει υποχρεωτικά να προηγείται η εκπόνηση μελέτης στατικής επάρκειας και να έχει ολοκληρωθεί η στατική ενίσχυση του κτιρίου πριν πέσει έστω και ένα ευρώ για την ενεργειακή του θωράκιση. Ειδάλλως, δεν θα πρέπει να επιτρέπεται η ένταξη αυτών των κτιρίων στα προγράμματα. Αν συνεχίσουμε έτσι, αν φτιάχνουμε "πράσινα" κτίρια που παραμένουν στατικά ευάλωτα, τότε κοροϊδεύουμε τους εαυτούς μας και ουσιαστικά τα χρήματα αυτά πετάγονται στον Καιάδα. Προτεραιότητα είναι η ασφάλεια της ανθρώπινης ζωής
Ερ: Οι Υπηρεσίες Δόμησης ενοποιήθηκαν με το Κτηματολόγιο. Αυτό ήταν το μόνο ζητούμενο;
Γ.Χ.: Η ενοποίηση των Υπηρεσιών Δόμησης με το Κτηματολόγιο ήταν μια πρόταση του ΤΕΕ, το οποίο ως ο επίσημος τεχνικός σύμβουλος του κράτους θεωρεί ότι αποτελεί την πιο κατάλληλη και έμπειρη υπηρεσία για να αναλάβει και να καθοδηγήσει αυτό το έργο. Η πρόταση αυτή υιοθετήθηκε αμέσως από το Υπουργείο, καθώς έγινε αντιληπτό ότι το παλιό μοντέλο είχε πλέον στερέψει.
Ωστόσο, πρέπει να είμαστε ειλικρινείς. Η οργανωτική αλλαγή από μόνη της δεν αρκεί. Το κρίσιμο είναι να υπάρχουν, επαρκές προσωπικό, ενιαίες διαδικασίες, ψηφιοποίηση και αποτελεσματικός έλεγχος και διαφάνεια. Αν αυτά δεν υπάρχουν, καμία διοικητική μεταρρύθμιση δεν θα λύσει τα προβλήματα.
Ερ: Ποιες αρμοδιότητες θα παραμείνουν στους δήμους;
Γ.Χ.: Ο πολεοδομικός σχεδιασμός, οι τοπικές πολιτικές ανάπτυξης και μια σειρά διοικητικών αρμοδιοτήτων παραμένουν στην αυτοδιοίκηση. Η αλλαγή αφορά κυρίως την αδειοδότηση και την εφαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας.
Ερ: Θα διευκολυνθεί τελικά τη ζωή των πολιτών;
Γ.Χ.: Εάν εφαρμοστεί σωστά, ναι. Αν επιτευχθεί ενιαία ερμηνεία της νομοθεσίας, αξιοποίηση των ψηφιακών εργαλείων και ταχύτερη εξυπηρέτηση με διαφάνεια, ο πολίτης θα ωφεληθεί σημαντικά. Και βασιζόμενος στον απόλυτα πετυχημένο θεσμό των ελεγκτών δόμησης, πιστεύω ακράδαντα ότι αυτό θα γίνει.
Ερ: Στην προηγούμενη συνέντευξή μας, είχατε δηλώσει πως το χωροταξικό του τουρισμού απέχει από τις αρχές της αειφορίας και της βιώσιμης ανάπτυξης και ζητήσατε, ως ΤΕΕ Δωδ/σου, την απόσυρσή του. Γνωρίζετε εάν υπάρχει κάποια εξέλιξη, διότι μέχρι σήμερα, δεν έχει πέσει κάτι στην αντίληψή μου.
Γ.Χ.: Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ουσιαστική εξέλιξη που να αλλάζει τη θέση μας. Το ΤΕΕ Δωδεκανήσου εξακολουθεί να θεωρεί ότι απαιτείται αναθεώρηση ώστε να ενσωματωθούν οι αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, της φέρουσας ικανότητας και της προστασίας των φυσικών πόρων.
Ερ: Δέκα νησιά κατατάχθηκαν σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας. Μεταξύ αυτών, 5 νησιά της Δωδεκανήσου. Προτείνεται ως «λύση» η αφαλάτωση. Προκύπτουν όμως σοβαρά ερωτηματικά και μάλιστα από την επιστημονική κοινότητα, αφενός ως προς την απαίτηση – σπατάλη τεράστιας ποσότητας ενέργειας, αφετέρου ως προς τη διαχείριση του αλμολοίπου. Υπάρχουν λύσεις γι αυτά τα τόσο σοβαρά ζητήματα; Η αφαλάτωση είναι η μοναδική λύση ή η «εύκολη»;
Γ.Χ.: Παρά το γεγονός ότι η Μάλτα μόνο με την αφαλάτωση έχει κάνει πραγματικά θαύματα και έχει δώσει άμεσες λύσεις, εντούτοις πιστεύω βαθύτατα ότι δεν αρκεί να κινούμαστε αποσπασματικά. Αυτό που χρειάζεται σήμερα το νησί είναι μια ολοκληρωμένη διαχείριση του υδατικού μας δυναμικού, μια στρατηγική μελέτη –ένα master plan, όπως λέγεται– με ορίζοντα σε βάθος 30 ή 40 ετών. Για το νερό, ακόμα και μια 25ετία θεωρείται πολύ μικρό χρονικό διάστημα σχεδιασμού.
Θα μπορούσαμε, για παράδειγμα, να χρησιμοποιήσουμε ως πρότυπο και υπόδειγμα το περίφημο μοντέλο διαχείρισης "One Water 2100" του Τουσόν (Tucson) στην Αριζόνα. Εκεί, σε μια κατεξοχήν άνυδρη και ερημική περιοχή, κατάφεραν μέσω ενός μακροπρόθεσμου πλάνου να εξασφαλίσουν εγγυημένη επάρκεια νερού για τα επόμενα 100 χρόνια. Αντιμετώπισαν ενιαία το υπόγειο νερό, τα επιφανειακά ύδατα, τη συλλογή του βρόχινου νερού και την πλήρη ανακύκλωση των αστικών λυμάτων για επαναχρησιμοποίηση.
Το παράδειγμα αυτό είχα την ευκαιρία να το παρακολουθήσω από κοντά σε μια εξαιρετική εκδήλωση στην Αθήνα, ως προσκεκλημένος του κ. Γενικού Γραμματέα του ΤΕΕ κ. Αντώνη Γιαννικουρή και του Ινστιτούτου «We Are Greece» που ίδρυσε ο ίδιος. Στο βήμα βρέθηκαν διακεκριμένοι καθηγητές και επιστήμονες που ανέλυσαν σε βάθος τη συγκεκριμένη πρακτική. Πραγματικά εντυπωσιάστηκα τόσο πολύ, που αμέσως μετά έσκυψα πάνω από το θέμα και έψαξα να βρω περισσότερα στοιχεία. Το αναφέρω αυτό και το δίνω ως τροφή για σκέψη, διότι αν θέλουμε να θωρακίσουμε το μέλλον των επόμενων γενεών, ειδικά στις νησιωτικές και τις κλιματικά ευάλωτες περιοχές μας, οφείλουμε να σταματήσουμε να σβήνουμε απλώς φωτιές. Χρειαζόμαστε ένα μακροπρόθεσμο, ψηφιακά ελεγχόμενο πλάνο που θα αντιμετωπίζει το νερό ως τον πιο πολύτιμο, ενιαίο εθνικό μας πόρο.
Η αφαλάτωση είναι ένα χρήσιμο εργαλείο αλλά όχι η μοναδική λύση. Χρειάζεται ολοκληρωμένη διαχείριση των υδάτινων πόρων όπως: περιορισμός απωλειών στα δίκτυα, επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων υδάτων, αποθήκευση βρόχινου νερού, εξοικονόμηση και, όπου απαιτείται, αφαλάτωση με όσο το δυνατόν μικρότερο ενεργειακό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Ερ: Κλείνοντας, θα θέλατε να κάνετε εσείς τον επίλογο;
Γ.Χ.: Θα ήθελα να τονίσω ότι, ο ρόλος του Τεχνικού Επιμελητηρίου δεν είναι να ασκεί αντιπολίτευση ούτε να επιδοκιμάζει επιλογές. Είναι να καταθέτει επιστημονικά τεκμηριωμένες προτάσεις προς όφελος της κοινωνίας. Η Κως έχει μεγάλες δυνατότητες, αρκεί να σχεδιάζουμε με ορίζοντα δεκαετιών και όχι της επόμενης τουριστικής περιόδου. Αν επενδύσουμε στις υποδομές, στην ανθεκτικότητα, στην ποιότητα ζωής και στη βιώσιμη ανάπτυξη, τότε θα έχουμε πραγματικά προσφέρει κάτι ουσιαστικό στις επόμενες γενιές.
ΠΗΓΗ: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΑΘΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
